Noodtoestand in Natal uitgeroepen

JOHANNESBURG, 31 MAART. De Zuidafrikaanse president De Klerk heeft de noodtoestand uitgeroepen in de provincie KwaZulu/Natal. De noodtoestand gaat waarschijnlijk vandaag nog in, na verder overleg met het overgangsbestuur van zwarte en blanke partijen en publikatie van de precieze maatregelen in de Staatscourant.

De Klerk zei vanmorgen op een persconferentie in Pretoria dat hij tot de noodtoestand heeft besloten op grond van informatie van zijn inlichtingendiensten en veiligheidsadviseurs over de snel verslechterende situatie in het gebied. “De omstandigheden zijn een serieuze bedreiging voor de veiligheid van het publiek en de openbare orde. De gewone landswetten zijn ontoereikend om de regering in staat te stellen de veiligheid van het publiek te beschermen en de openbare orde te handhaven”, aldus De Klerk, die de bevolking opriep kalm te blijven.

Niet bekend

President De Klerk heeft gisteren lang met zijn kabinet overlegd over de veiligheidssituatie. Eerder had het overgangsbestuur, de Uitvoerende Overgangsraad, hem gemachtigd de noodtoestand uit te roepen om het houden van verkiezingen in het gebied mogelijk te maken. Juridische deskundigen waren vannacht nog bezig wetgeving voor de noodtoestand voor te bereiden die ruimte laat voor politieke activiteiten. De maatregelen kunnen het leger onder meer de bevoegdheid geven mensen te arresteren, huizen te doorzoeken en wapens in beslag te nemen.

Volgens De Klerk is de noodtoestand bedoeld om de stabiliteit in de regio te verzekeren en verkiezingen mogelijk te maken en is de maatregel niet gericht tegen Buthelezi en de Zoeloe-koning. De Klerk zei te willen doorgaan met het zoeken naar een politieke oplossing en riep Buthelezi en Zwelithini op de topontmoeting met hem en Mandela volgende week niet af te zeggen. Buthelezi mag verder regeren tot de verkiezingen, maar zal het gezag over de politie van KwaZulu door de noodtoestand waarschijnlijk kwijtraken. De Inkatha-leider, die vanmorgen door De Klerk telefonisch op de hoogte is gebracht van het besluit, voorspelde in een eerste reactie dat de noodtoestand “nog meer woede zal opwekken bij de bevolking”. Eerder had Buthelezi verklaard dat hij een noodtoestand als “een invasie” zou beschouwen. Hij riep opnieuw op de verkiezingen uit te stellen.

ANC-leider Joe Slovo, tevens voorzitter van de Zuidafrikaanse Communistische Partij, juichte vanmorgen het uitroepen van de noodtoestand toe. “Er is geen andere optie. Mensen sterven als vliegen. Buthelezi heeft overal in Natal militaire trainingskampen opgericht. Als we niet ingrijpen, zullen de doden vallen op een schaal die we nu niet voor mogelijk houden.”

    • Peter ter Horst