Milieudefensie tegen 'slechte' bloemen; 'Een wereld van puur gif gaat schuil achter de bollenstreek'

DEN HAAG, 31 MAART. Gladiool, iris, lelie en hyacint staan bij de Nederlandse milieubeweging als 'zeer slecht' te boek, omdat bij de teelt van die bloemen de grootste hoeveelheden chemische bestrijdingsmiddelen te pas komen.

Het predikaat 'slecht' geldt voor roos en narcis. 'Slecht' is ook de tulp, die juist nu in het centrum van de belangstelling staat, omdat ze exact 400 jaar geleden in Nederland de kop opstak. 'Goed' scoren alleen bloemen die het EKO-keurmerk of GEA-label dragen ten bewijze van een gifvrije teelt, maar het nadeel daarvan is dat ze slechts zeer beperkt verkrijgbaar zijn.

Onder het motto 'Natuurlijk bloemen zonder gif' zijn gisteren diverse organisaties een op overheid en consument gerichte campagne begonnen om milieu-onvriendelijke siergewassen uit de huiskamer te weren. Dat ging gepaard met de aanbieding van een manifest aan minister Bukman (landbouw), waarin een spoedig verbod op twaalf zeer schadelijke pesticiden wordt gevraagd. Ze luisteren naar namen als dichloorvos, lindaan en omethoaat. H. Muilerman van de Zuidhollandse Milieufederatie: “Stuk voor stuk notoire griezels”.

Bukman toonde zich niet bijster gelukkig met de actie en waarschuwde in diverse toonaarden voor “het oproepen van weerstanden bij de telers”. “Een milieuvriendelijke tuinbouw”, zei hij in het Haagse restaurant waar hem het manifest ter hand werd gesteld, “is alleen te realiseren op een gezonde economische basis.” Daarom verklaarde hij zich ook tegen het verlangen van de milieubeweging om de 'verborgen subsidie' op de gasprijs voor tuinders af te schaffen. Dat zou de rentabiliteit van de sector verder in gevaar brengen, zodat er van milieuvriendelkijke teelt weinig terecht zou komen. Een gevoelig thema voor de bewindsman, die eerder in zijn omstreden 'amice-briefje' aan collega Andriessen juist op een verlaging van de gasprijs voor tuinders had aangedrongen.

Dat alles nam niet weg dat Bukman zich met een brede glimlach naar twee, door de milieubeweging afgevaardigde kinderen boog om een gemengd boeket in ontvangst te nemen: biologische bloemen natuurlijk, dus gekweekt zonder gebruikmaking van pesticide en kunstmest. Ofwel 'bloemen zonder gewetensnood', die gemiddeld twintig procent duurder zijn dan het gangbare equivalent.

De cijfers die gisteren werden verstrekt, zijn ronduit onrustbarend. Alleen al bij de snijbloementeelt verdwijnt jaarlijks 130.000 kilo bestrijdingsmiddel in het milieu, tien miljoen kilo mest en 3,4 miljard kilo koolzuur, het voornaamste broeikasgas. De milieuschade door de bollenteelt is niet minder ernstig. Daar verdwijnt jaarlijks bijna een miljoen kilo aan bestrijdings- en grondontsmettingsmiddelen in bodem- en oppervlaktewater en een veelvoud daarvan aan fosfaat en stikstof.

Tegen die achtergrond mag het geen wonder heten dat men in milieugevoelige kringen van een 'chemische Keukenhof' spreekt. Achter de fraai gekleurde vlakken in de bollenstreek, zo 'typical Dutch', schuilt een wereld van evenzeer typisch Hollandse bestrijdingsmiddelen, zeg maar puur gif.

Toch zijn er tekenen die op verbetering wijzen. Een nog klein aantal kwekers legt zich toe op de volledig onbespoten teelt van snijbloemen (het GEA-project), terwijl ook de 'ecologische' bloembol aarzelend uit de grond komt. Andere tuinders, maar ook dat zijn er niet veel, hebben het gebruik van pesticiden, kunstmest en energie drastisch beperkt. Zij zouden volgens Muilerman een financieel extraatje voor hun inzet verdienen, maar die krijgen ze niet, omdat hun produkten bij de veilingen nog op de grote hoop terecht komen.

De consument die bij aankoop van een boeket aan de de veilige kant wil zitten, kan een bloemenwijzer raadplegen die de Vereniging Milieudefensie in het kader van de campagne verspreidt. Daarin zijn alle courante soorten op hun milieuschade getest. Is er geen EKO-produkt voorhanden, dan liever anjers dan lelies. Ook bloesemtakken zijn in orde. Men kan ook, waar een evenement als moederdag zich aankondigt, een algemeen advies opvolgen: “Kies desnoods voor een heel ander geschenk dan een bloemetje.”

    • F.G. de Ruiter