Krediet voor Rusland

DE KREDIETKRAAN voor Rusland is een klein beetje opengedraaid. Het Internationale Monetaire Fonds (IMF) heeft vorige week een druppeltje steun van anderhalf miljard dollar goedgekeurd. Het is de tweede betaling uit het zogenoemde Fonds voor economische systeemverandering, dat een paar jaar geleden werd opgezet ter ondersteuning van de overgang van de commando- naar de markteconomie. Het eerste deel werd al zomer 1993 verstrekt, maar kort daarna sloot het IMF de kredietkraan weer af omdat Rusland zich niet aan de afspraken over inflatie en begrotingstekort hield.

Staan de Russische hervormingen er nu beter voor? De directeur van het IMF, Michel Camdessus, heeft op bezoek in Moskou genoegen genomen met toezeggingen dat het de goede kant op gaat. Ook al zijn de belangrijkste hervormingsgezinde ministers uit het kabinet verdwenen en is de gedaantewisseling van premier Tsjernomyrdin in daadkrachtig hervormer en van centrale-bankpresident Gerasjtsjenko in toegewijd inflatiebestrijder nog niet door ervaringen gestaafd. Het Russische kabinet heeft wel een begroting voor dit jaar opgesteld, maar deze is niet door het parlement goedgekeurd. Het financieringstekort (tien procent volgens de Russen, zeventien procent volgens het IMF) zal ongetwijfeld groter uitvallen omdat de machtige industriële, militaire en agrarische lobby's nu al meer kredieten eisen voor de ondersteuning van hun sectoren. Dan is het een kwestie van maanden totdat de inflatie weer uit de hand zal lopen.

BORIS FJODOROV, de in januari afgetreden minister van financiën die zich niet langer met het economische beleid van president Jeltsin kon verenigen, heeft in een open brief aan het Westen uiteengezet wat de gevaren van de IMF-lening aan Rusland zijn. Volgens hem is het weggegooid Westers belastinggeld, omdat de Russische regering de lening als een politieke overwinning beschouwt zonder het pad van de hervormingen te willen vervolgen. Het bedrag van anderhalf miljard dollar stelt, aldus Fjodorov, gezien de omvang van de problemen in Rusland niets voor en is in een paar minuten opgesoupeerd. Zodra het geld binnen is, zal het beleid zich verder in de verkeerde richting ontwikkelen, voorspelt de oud-minister.

De IMF-lening is onder druk van de belangrijkste Westerse landen tot stand gekomen. Natuurlijk wordt er in het Westen rekening gehouden met het risico van ontsporingen in Rusland, maar het Russische optreden in de crisisgebieden van Midden-Azië, de Kaukasus en de Balkan oogst in Washington en Bonn eerder begrip dan dat het op weerstand stuit. Met name in Bosnië en Kroatië ontwikkelt zich een zekere samenwerking. Het is dan ook eenvoudiger politieke motieven te bedenken voor de IMF-lening aan Rusland dan economische. Anderhalf miljard dollar is toereikend als politieke aanmoediging, maar blijft ver onder de maat als stimulans voor diepgrijpende hervormingen.