Alle lidstaten akkoord met uitbreiding EU

BRUSSEL/DEN HAAG, 30 MAART. De Europese Unie is er in geslaagd om een acute crisis over de machtsverhoudingen na de beoogde uitbreiding met Noorwegen, Zweden, Finland en Oostenrijk af te wenden.

Gisteren lieten alle lidstaten weten dat ze kunnen instemmen met het Griekse compromisvoorstel over de stemmenverdeling in de Europese ministerraden.

De doorbraak kwam nadat de Britse regering haar verzet opgaf tegen het formeel verhogen van de drempel voor een minderheid om besluitvorming in Brussel tegen te houden. Gistermiddag verklaarde premier Major in het Britse parlement dat hij zich zal neerleggen bij het compromis, dat er op neer komt dat officieel 27 stemmen nodig zijn om besluiten tegen te houden maar dat 23 stemmen (twee grote landen en een kleine) voldoende zijn om besluitvorming voor onbepaalde tijd op te schorten.

Vanmiddag komen de ambassadeurs van de twaalf EU-lidstaten in Brussel bijeen om de gemaakte afspraken formeel vast te leggen en zal commissievoorzitter Jacques Delors officiëel zijn oordeel geven over het compromis.

Het oplossen van het interne conflict met Groot-Brittannië en Spanje betekent dat Noorwegen, Zweden, Finland en Oostenrijk nog per 1 januari 1995 kunnen toetreden. Maar de kans bestaat dat het Europeees parlement de komende maanden nog roet in het eten gooit. In het Europees parlement bestaan grote bezwaren tegen het compromis omdat door de concessies aan het Verenigd Koninkrijk en Spanje de besluitvorming in de EU wordt vertraagd.

De Nederlandse CDA-fractie vindt dat het Europees parlement het compromis moet afwijzen. “Het is verwerpelijk en het Europees parlement moet zijn macht eens laten zien”, zegt CDA-woordvoerder R. van der Linden. “Met dit compromis kan Groot-Brittannië de andere lidstaten een dictaat opleggen”. De VVD-fractie noemt het compromis “moeizaam” maar steunt het. “Ik adviseer de partijgenoten in het Europees parlement voor te stemmen. De uitbreiding van de Europese Unie moet niet worden opgehouden”, zegt VVD-Kamerlid J.D. Blaauw. Ook de PvdA-fractie vindt dat het Europees parlement vóór moet stemmen, omdat de uitbreiding zwaarder weegt dan de nadelen van het compromis.

Nederland, dat met België het felst oppositie voerde tegen concessies aan Londen en Madrid, heeft zich contre coeur bij het compromis neergelegd. Den Haag heeft alleen ingestemd om de beoogde uitbreiding van de EU niet in gevaar te brengen. Ook de Europese Commissie staat niet te juichen over het bemoeilijken van de besluitvorming in Brussel. Major heeft gisteren tegenover het Britse parlement verklaard dat hij gisteren nog extra toezeggingen had gekregen van commissievoorzitter Delors, maar in Brussel wordt dat ontkend.