'Oud nieuws' stelt beurs teleur; Tokio komt met plan voor meer markttoegang

TOKIO, 29 MAART. Het Japanse kabinet heeft vandaag bekendgemaakt hoe het de Japanse markten verder wil openen om het almaar groeiende handelsoverschot te verminderen. De uitwerking volgt echter pas in juni en de meer dan honderd bladzijden beslaande maatregelen van vandaag bevatten hoofdzakelijk oud nieuws.

De maatregelen komen hoofdzakelijk neer op de aankondiging dat in juni specifieke maatregelen worden bekend gemaakt over deregulering, zoals voor de bouwnijverheid, distributie, financiële diensten en transport. Pikant is dat kortgeleden geen enkel Amerikaans bouwbedrijf dat had ingeschreven op de bouw van de stadions voor de Olympische Winterspelen in Nagano in 1998 een opdracht heeft gekregen. Alle opdrachten gingen naar Japanse bouwbedrijven. De Japanse bouwmarkt is de grootste ter wereld en de Verenigde Staten eisen al sinds jaar en dag toegang. Maar, alle reeds eerder aangekondigde liberalisering ten spijt, tot nu toe zonder succes.

Toch kondigt het kabinet vandaag hoopvol aan dat studie zal worden verricht naar de belemmeringen voor buitenlandse bedrijven bij overheidsopdrachten. Ook de belemmeringen op de Japanse automarkt zullen worden bestudeerd. Net als in het verleden worden nieuwe actieprogramma's in het vooruitzicht gesteld om de invoer op te voeren en de buitenlandse investeringen in Japan aan te moedigen. De verhouding tussen buitenlandse investeringen in Japan en Japanse investeringen in het buitenland is ongeveer 1 op 30.

Ook een oud liedje dat weer wordt gezongen is verscherping van het toezicht op onwettige kartelpraktijken. Japan kent een anti-kartelcommissie, maar die staat zwaar onder invloed van de bureaucraten van de ministeries, die sinds jaar en dag kartels vooral beschermen.

Ten slotte wordt bevestigd dat de verlaging van de inkomstenbelasting doorgaat, maar niet dat deze langer dan één jaar zal gelden waarom de VS hebben gevraagd, en dat meer publieke werken zullen worden aangelegd, maar zonder nader cijfer.

De financiële markten in Tokio reageerden zwaar teleurgesteld op de vandaag bekendgemaakte maatregelen.

Volgens waarnemers bewijzen de maatregelen opnieuw dat de bureaucraten in Japan met succes hun territoria hebben afgeschermd tegen inbreuken op hun vrijwel onbegrensde machtsbereik. Daarin worden ze van harte gesteund door de bedrijfstakgewijze organisaties, die alleen maar te verliezen hebben bij buitenlandse concurrentie en namens hun achterban alles in het werk stellen om dat te voorkomen.

In een telefonisch gesprek van tien minuten heeft premier Morihiro Hosokawa vandaag president Clinton ingelicht over de maatregelen. Die heeft naar verluidt de premier geantwoord dat hervatting van de handelsbesprekingen tussen beide landen mogelijk is, maar dat Washington pas een besluit daartoe neemt indien het de mogelijke gevolgen heeft kunnen vaststellen.

Volgens het Japanse kabinet zullen de maatregelen ertoe leiden dat het overschot op de lopende rekening van de Japanse betalingsbalans (het saldo van de goederen-, diensten- en inkomstenbalansen), dat in het begrotingsjaar 1992 3,4 procent bedroeg van het bruto binnenlandse produkt, dit begrotingsjaar zal dalen tot 3,1 procent en in het nieuwe begrotingsjaar, dat op 1 april begint, tot 2,8 procent. Bureaucraten beklemtoonden vandaag haastig dat deze cijfers geen streefdoelen zijn, maar ramingen. Met andere woorden: Japan garandeert niet dat ze ook worden gehaald.