Jongeren betalen voor lift bejaarden

Geheel weggedrukt door de gemeenteraadsverkiezingen en de commotie over de bevriezing van de AOW is een ander klein wapenfeit dat voor ouderen van groot belang is, geheel aan de aandacht ontsnapt. Onlangs besliste de kantonrechter in Rotterdam dat bewoners van goedkope huurwoningen de aanleg van liften moeten gedogen, ook als een kleine huurverhoging het gevolg is.

De Rotterdamse woningbouwcorporatie Vreewijk-Lombardijen, die een rechtszaak had aangespannen tegen enkele huurders, werd door de rechter in het gelijk gesteld. De corporatie mag huurders een huurverhoging opleggen voor de aanleg van een lift, ook als deze daar geen behoefte aan hebben. Deze uitspraak zal in het bijzonder voor ouderen grote gevolgen hebben.

Wat is het geval? Door het ministerie van volkshuisvesting is een forse subsidie in het vooruitzicht gesteld voor de aanleg van liften bij goedkope huurwoningen. Er zijn in Nederland, vooral in naoorlogse nieuwbouwwijken, op grote schaal galerij-flats gebouwd van vier woonlagen die alleen van trappenhuizen zijn voorzien. Het zijn meestal eenvoudige kleine woningen, vaak slechts met twee slaapkamers en geen bad. De huurprijzen liggen laag. Uit een eerste inventarisatie blijkt dat het landelijk om zo'n 400.000 woningen gaat.

Bij jonge gezinnen met kinderen zijn dit soort woningen weinig geliefd - te klein, gesjouw met boodschappen en kinderwagen en ver van de auto. Maar bij ouderen zijn deze huizen juist wel in trek. De galerijflats liggen meestal in een nette buurt, de woningen zijn wel klein maar voor een ouder echtpaar groot genoeg en voor ouderen die van een klein pensioentje moeten leven, is de lage huur ideaal.

Maar er is één nadeel: de trap. Het sjouwen met boodschappen is voor vele ouderen meestal niet gemakkelijk. Met behulp van een roltas gaat het meestal wel. Maar de trap is een onoverkomelijke hindernis. Veel ouderen zijn ook zonder boodschappen bevreesd voor de trap. En terecht - uit onderzoek is gebleken dat de helft van de bejaarden met een gebroken heup binnen een jaar overlijdt. En valpartijen op trappen lopen bij ouderen zelden goed af.

Oudere echtparen die nog gezond zijn, willen vaak een benedenhuis of staan op de lijst voor een bejaardenwoning of een bejaardentehuis. Maar alles is vol. Er moeten dus, voor veel geld, nieuwe bejaardenwoningen gebouwd worden. Waarom dan niet de bestaande galerijwoningen aangepast? Zo duur is een eenvoudige lift niet.

Ondanks alle subsidieregelingen van rijk en gemeente stuitte dit voornemen op verzet van een deel van de bewoners. De oudjes zouden reuzeblij zijn met een lift, maar de jongere bewoners hebben er geen behoefte aan. Een huurverhoging van 30 gulden vinden ze te veel voor iets wat ze toch niet gebruiken. Dit verzet is nu gebroken door de uitspraak van de rechter.

Landelijk zal dit grote consequenties hebben. Het betekent dat op termijn zo'n 300.000 goedkope huurwoningen bereikbaar worden voor ouderen (de onderste woonlaag van de 400.000 galerijwoningen was al bereikbaar).

Op het eerste gezicht is de aanleg van liften bij goedkope galerijflats van maar vier verdiepingen hoog nogal verkwistend. Maar waarschijnlijk zal deze kleine technische aanpassing ertoe leiden dat vele honderduizenden bejaarden zelfstandig kunnen blijven wonen in de buurt die ze meestal goed kennen. Nieuwe bejaardenhuizen kosten meer dan het tienvoudige. De ouderen met een klein inkomen en het rijk - en dus de belastingbetaler - zijn nu beter af.

En de jongere die ongevraagd dertig gulden meer huur moet betalen? Spijtig dat hij voor een klein deel voor de kosten moet opdraaien. Maar één troost - als hij weg gaat kan hij zijn meubelen verhuizen met de lift.