'Dollar-ijs' van Calgary brengt wereldrecords

ROTTERDAM, 28 MAART. Schaatsster Bonnie Blair reed zaterdag in Calgary als eerste vrouw de 500 meter onder de negenendertig seconden: 38,99. Ook Gunda Niemann (op de drie, vijf en tien kilometer) en de Japanner Yasunori Miyabe (1000 meter) vestigden afgelopen weekeinde een wereldrecord. Is het Olympic Oval in Canada veruit de snelste baan ter wereld? “De baan is hoog gelegen, dat scheelt natuurlijk”, zegt ijsmeester Jan de Jong van de Thialf-hal in Heerenveen, “het ijs is echt niet zo veel beter als bij ons of in Hamar. Maar het is dollar-ijs.”

Dollar-ijs? De Fries doelt daarmee op het prijzengeld bij de invitatiewedstrijden in Calgary: “Een absolute toptijd levert tienduizend Canadese dollars op”, zegt hij, “oftewel 14.000 gulden.” Vorig weekeinde, voor de finale van de Wereldbeker in Heerenveen, onderzochten experts het ijs van Heerenveen. “De glij-weerstand was heel gunstig”, weet De Jong. “Er hadden hier wereldrecords kunnen worden verbeterd, want zo scherp staan sommige daarvan niet. Maar de meeste toppers waren niet optimaal gemotiveerd. Of ze waren er niet eens en dan bedoel ik Niemann, de Japanners en de Amerikanen. Hamar en Thialf zullen ook geld op de streep moeten leggen, willen ze in de toekomst kampioenen lokken.”

Bonnie Blair, die bij de Olympische Spelen zowel de 500 als 1.000 meter won, haalde vorige maand met haar tijden (39,25 en 1.18,74) niet het verwachte niveau. Haar droom is nu waarheid. De Amerikaanse had al jaloers naar Dan Jansen gekeken, de eerste man die minder dan 36 seconden nodig had voor de 500 meter. “Ik gun haar dat ze nog dit seizoen door de barrière van 39 breekt, dat is een heerlijk gevoel”, zei Jansen in Lillehammer.

Gunda Niemann werd door het geweld van Blair in Canada opnieuw naar het tweede plan verdrongen. Haar drie wereldrecords waren er niet minder fraai om. De Duitse vrolijkte daarmee een mislukt seizoen alsnog op. Haar Europese titel in Hamar was niet meer dan normaal, bij het WK in Butte verscheen ze niet aan de start. Zogenaamd uit vliegangst, in werkelijkheid om zich volledig op de Spelen te kunnen concentreren. Maar daar ging het driemaal mis. Op de 3.000 meter struikelde ze over een blokje. Op de 5.000 meter werd ze verslagen door landgenote Pechstein, op de 1.500 meter bleek brons het maximaal haalbare.

In Calgary reed Niemann de vijf kilometer op Koss-niveau: 7.03,26. Tien seconden sneller dan de 7.13,29 die ze in december bij de Wereldbekerwedstrijden in Hamar had laten klokken. De 3.000 meter ging vrijdag al in recordvaart: 4.09,32. Het verschil met 1991, ook in Calgary, was geringer: 1,48 seconde. Gisteravond laat reed Niemann haar derde wereldrecord binnen drie dagen. De Duitse verbeterde de mondiale toptijd op de tien kilometer, een afstand die in wedstrijdverband niet vaak door vrouwen wordt gereden: 14.22,60. Daarmee was ze ruim een minuut sneller dan het oude record (15.25,25), dat sinds 1988 op naam stond van Yvonne van Gennip.

Jansen raakte in zaterdag zijn wereldrecord op de 1.000 meter kwijt aan Miyabe. De olympische titel van Hamar kan niemand de Amerikaan meer afnemen. Miyabe reed in Calgary 1.12,37, zeshonderdste sneller. De Japanner was vrijdag al de tweede man onder de 36-secondengrens geworden: 35,86.