Rex Morgan

Sedert vele jaren hebben wij een abonnement op de International Herald Tribune; en zoals veel dagbladen is het niet meer wat 't was. Zo hadden ze bijvoorbeeld vroeger, in een nu al weer vergeten gouden tijdperk (was het de eerste Reagan-regering?) nog elke dag een dierenfoto. Ik herinner me onder andere Harvey het Aanvalskonijn, 'the Attack Rabbit', dat de terreinen van de Dierenbescherming bewaakte.

Zulke luchthartigheden hebben plaats moeten maken voor de tegenwoordige humorloze nadruk op 'nieuws'. Het moet symptomatisch zijn van iets, dat Amerikaanse journalisten recentelijk ook de zonderlinge gewoonte hebben ontwikkeld hun indrukken niet meer te beschrijven in de eerste persoon, maar te spreken van 'deze verslaggever'. Ik vermoed dat ze denken dat het nieuws dan objectiever of wetenschappelijker is, of dat het ze zal vrijwaren van rechtsvervolging.

Hoe dit ook zij, deze lezeres benadert de Tribune altijd op dezelfde manier: na een vluchtige blik op de koppen gaat zij rechtstreeks naar de drie-na-laatste pagina en leest, elke dag in dezelfde volgorde, de strips. Met een groeiend gevoel van malaise en zelfhaat boort ze door naar de laatste daarvan, Rex Morgan (in feite volgt er daarna nog een, namelijk Garfield, maar die is alleen voor mensen die totaal hersendood zijn).

Wat is het dat deze lezeres verhindert Rex Morgan dezelfde behandeling te geven als Garfield, dat is te zeggen het gewoon niet te lezen? Iemand die ik goed ken is er (wel aan het eind van een episode) van de ene dag op de andere mee opgehouden en heeft nu de zelfgenoegzame blik van een bekeerde zondaar. Deze lezeres daarentegen leest het nog steeds, zij het onder hevig gekerm en gekreun.

Rex Morgan - vroeger heette het nog Rex Morgan MD maar deze medische verwijzing is nu verdwenen - maalt heel langzaam, maar net als Gods molens uiterst fijn: mensen kunnen er soms dagen over doen om elkaar ergens te ontmoeten of zich te realiseren dat er iemand met een pistool achter ze staat. In de huidige episode (elke volgende is surreëler dan de vorige, geen geringe prestatie) deden Dr Morgan en Dexter, de weerzinwekkende broer van zijn aantrekkelijke nieuwe archiefklerk, er twee weken over om naar hun avondcursus koken te gaan.

Soms wordt deze extreme traagheid dan gevolgd door een zo overrompelende versnelling van de handeling dat je denkt dat je de krant van de vorige dag hebt gemist. Toch is er geen echt geweld in Rex Morgan, het is veilige lectuur voor de hele familie. Ook is het nogal didactisch; recentelijk kregen wij te zien, in onvoldoende detail vond deze lezeres, wat er gebeurt als je eieren en een blikje vlees in de magnetron zet.

Een van de vertederendste aspecten, hoewel dat maar zelden voorkomt, is de onverwachte sprong in het hier-en-nu: plotseling, midden in de hevige actie van een verhaal, krijg je inplaats van de gebruikelijke drie of vier plaatjes, één enkel frame waarop te zien is hoe Rex, zijn trouwe secretaresse June en zijn assistent Keith (met nog steeds een verband om zijn hoofd, want het leven gaat wel door), rond June's eetkamertafel zitten en hun glas heffen naar ons, lezers, met hartelijke wensen voor Kerst en Nieuwjaar. Een enkele maal ook dient zo'n onderbreking een ander doel - het onder de mensen brengen van een boodschap van medische ethiek: 'Vaak wordt vergeten', zegt Rex dan ernstig terwijl hij de lezer recht in de ogen kijkt, 'dat onze dove medemens niet minder is dan wij, en volledig recht heeft op een eigen plaats in de samenleving' - waarna het verhaal wordt hervat.

Wellicht de krachtigste boodschap in Rex Morgan is die van het celibaat der beoefenaars van een mensenreddend beroep. Het komt natuurlijk ook wel doordat Rex tijdloos gevangen zit in de rol van de jonge en succesvolle ongetrouwde dokter en al twintig jaar niet ouder wordt; Rex en June zijn als een lang getrouwd stel: ze gaf hem voor zijn verjaardag de kookcursus cadeau, misschien omdat ze er tabak van had altijd zijn Kerstdiner voor hem te moeten bereiden, maar dat ze ooit zouden trouwen is ondenkbaar: in Rex Morgan doen toegewijde verpleegsters dat niet. Slechte vrouwen komen natuurlijk ook niet in aanmerking, die zijn alleen maar gevaarlijk, zoals het omzwachtelde hoofd van Keith getuigt. Een getrouwd stel is in deze strip in feite onvoorstelbaar; de mensen zijn =f weduwe of weduwnaar =f leven zoals de verachtelijke Dexter samen met hun zuster (die weer voor zijn kooklessen betaalt, na het ongeluk met de magnetron). Keith zelf moest weer eens weg, naar Afrika, om aan een trouwlustige weduwe te ontsnappen; hij werd zelfs alvast een tweede vader voor haar zoontje (tot wie hij zich uitsluitend placht te richten met zinnen als: “Jij bent zeker wel goed in baseball hè? Vanavond gaan jij en ik samen naar de match!”) - zij leek zo'n goede partij, maar het mocht niet zijn.

De tekeningen van Rex Morgan zijn perfect aangepast aan het onderwerp; Rex heeft een sterke wilskin, June is wel knap maar moederlijk en Keith heeft, om te laten zien dat er toch een vleugje onbetrouwbaarheid aan hem kleeft, een puntbaardje en gestreept haar. Ze worden nogal vaak onder dezelfde hoek getekend, hetgeen de handeling iets statisch kan geven, maar dat wordt meer dan gecompenseerd door de interpunctie in de tekstballons. “Mijn man is dood!” “Hij geniet van zijn kooklessen!” “Ik zal je archiefsysteem reorganiseren!” vertellen ze elkaar. Net zoals je soms per ongeluk toch in Garfield begint te lezen, zo vang je soms onwillekeurig die uitroeptekens op; ze zijn gedevalueerd, zoals de ancien franc: een ! = een . Als er werkelijk sprake is van een uitroep dan heb je er twee nodig: 'Merry Christmas!!'

De geografische locatie van Rex Morgan correspondeert met de zedelijke roeping ervan: het is de Mid West op zijn stereotypst, met normen en waarden zo uitheems dat het op een andere planeet zou kunnen spelen. Het celibaat van de dokter wordt gecompenseerd door een afstotelijke soort degelijk-plattelandse moederlijkheid; het absolute dieptepunt daarvan wordt vertegenwoordigd door een figuur genaamd Melissa: de tanige, taartenbakkende en adviezen gevende oude vrijster met een knotje en een hart van goud. Ze is de laatste tijd niet in het verhaal geweest maar wanneer ze optreedt komt deze lezeres dicht bij het besluit om Rex Morgan er maar helemaal aan te geven.

Maar dat zou moeilijk zijn: in weerwil van alle tekortkomingen is Rex Morgan ook een soort overblijfsel van de Victoriaanse feuilletons of de avonturenfilms die elke zaterdag eindigden met een cliffhanger. De verhalen hebben, weliswaar in gebanaliseerde vorm, de constructie van een Griekse tragedie: machteloos zie je de dingen langzaam misgaan, voorbestemd om mis te gaan vanaf de eerste verschijning van de betreffende personages. Dexter, bijvoorbeeld, heeft zich na één les in de kookschool al ontpopt als een volleerde kok ('een natuurtalent in de keuken!'). Maar de vriendschap die hij heeft gesloten met de aantrekkelijke dame zal hem nog duur te staan komen, want haar mannelijke medeplichtige draagt een staartje en dan weet je al genoeg: of iemand goed of slecht is altijd te zien aan de haardracht. Maar je weet ook dat hij gered zal worden - dankzij Rex Morgan MD.

Hoe meer zwart-wit de zedelijke waarden, hoe bevredigender het naderen van de onvermijdelijke straf: het noodlot is alleen maar het noodlot als je van te voren weet dat het er aankomt. Dat het ook machtig irriteert schuilt in het feit dat je tegelijk de meest weerzinwekkende vooroordelen moet slikken, zoals in dit geval dat mannen die goed kunnen koken zwakkelingen zijn (Chefkok Tito - de naam alleen al, hoe komen ze er op - van de kookschool staat dan ook nog een portie onheil te wachten en Rex Morgan is duidelijk niet voor het koken in de wieg gelegd want dat is immers een 'echte' man).

Dat is behoorlijk irritant, maar het is ook die irritatie zelf die maakt dat je door blijft lezen: morbide nieuwsgierigheid naar welk dieptepunt ze zullen durven gaan. Eigenlijk is het pas als je je realiseert dat het allemaal ernstig bedoeld is, voor mensen die het ook werkelijk ernstig nemen, dat je je gaat afvragen of je er niet beter mee op kunt houden.

3. Molinia caerulea 'Moorflamme'

3. Molinia caerulea 'Moorflamme'