Van den Assem

T/m 20 april. Galerie Oele, Lijnbaansgracht 314, Amsterdam. Di t/m za 13-18u en de eerste zondag van de maand. Prijzen ƒ 2200,- tot ƒ 4500,-

Marjolein van den Assem tekent als een bezetene. Ze legt het papier op de grond en gaat er op zitten, zo vertelde ze onlangs in een radio interview. Om haar heen liggen de materialen die ze vaak tegelijkertijd op één tekening gebruikt: potlood, inkt, acryl en olieverf.

Reizen is het thema van de recente tekeningen en schilderijen die te zien zijn bij de Amsterdamse Galerie Oele. In sommige titels verwijst Van den Assem naar een regel uit het gedicht Tracé van Gerrit Achterberg: Het reizen gaat verbintenissen aan/ met wat zich in de tijd verscholen houdt. Herinneringen aan reizen en aan bepaalde plekken vinden hun neerslag in onstuimige, gelaagde tekeningen. Stadsgezicht, landschap en interieur zijn in vogelvlucht door en over elkaar heen getekend. 'Binnen' en 'buiten' gaan vloeiend in elkaar over. Als je de 'gedachtenstroom' van de kunstenares volgt kom je langs water, kruispunten, bruggen, huizen en grachten om vervolgens via een trap af te dalen in een kamer.

In de schilderijen die meestal veel kleiner zijn dan de tekeningen, is het tempo aanzienlijk vertraagd. De vele kleine details zijn verdwenen. Twee motieven, een bureaustoel en een kruispunt met een monument die ook wel op de tekeningen voorkomen, treden nadrukkelijk op de voorgrond. Zij lijken een directe vertaling van de titel, een citaat van Carry van Bruggen: ..dat de plekken waar je langs kwam je gedachten voor je bewaren. Tegenover het herdenkingsmonument in de openbare ruimte, kun je de stoel opvatten als een privé-monument voor persoonlijke herinneringen. Of is het een personificatie van Van den Assem zelf, temidden van haar gedachten en herinneringen?

Vooral de expressieve vaart van het handschrift maakt de tekeningen spannend. Ook in schilderijen zijn handschriftachtige elementen terug te vinden, zoals tekeningetjes die met de achterkant van een penseel in de verf zijn gekrast en korte teksten. Toch slaagt Van den Assem er met verf en penseel nog niet altijd in om dezelfde spanning op te bouwen als in de tekeningen.

    • Din Pieters