Eigen agenda's frustreerden plan-Simons

DEN HAAG, 25 MAART. De al jaren slepende discussie over een herziening van het stelsel van gezondheidszorg is te wijten aan “eigen agenda's, strategieën en belangen” van de diverse betrokkenen.

Dit schrijft een commissie onder voorzitterschap van het Tweede-Kamerlid Willems (GroenLinks) in het rapport Onderzoek Besluitvorming Volksgezondheid. Hoewel de noodzaak van een goedkoper, beter en toegankelijker stelsel voor iedereen vaststond, hebben alle partijen voortdurend geprobeerd hun posities “te maximaliseren”, aldus de commissie.

Het onderzoek had plaats op initiatief van PvdA-fractieleider Wöltgens, die vorig jaar bij de algemene beschouwingen pleitte voor een parlementair onderzoek naar de vraag waarom de besluitvorming over een nieuw stelsel van gezondheidszorg steeds vastloopt.

De commissie is vernietigend in haar oordeel over de politieke besluitvorming. In de eerste plaats hebben “verhullend taalgebruik, het hanteren van valse metaforen en het verdoezelen van belangen” de burger het zicht op de eigenlijke discussie geheel ontnomen. Belangrijker echter is dat op een aantal cruciale momenten politiek Den Haag “prioriteit gaf aan opportuniteitskwesties”, en dat regelmatig onder druk van belangengroeperingen. Te denken valt hierbij aan de belastingherziening van 1989, de val van het kabinet Lubbers II en discussies over de Tussenbalans, het financieringstekort, de lastendruk, de kerntaken van de rijksoverheid en de positie van adviesorganen.

Onder invloed van deze “opportuniteitskwesties” bleken de diverse betrokkenen bij herhaling van standpunt te wisselen. Van de politieke partijen was alleen GroenLinks consequent voorstander van een herziening van het stelsel. Van de belangengroeperingen waren alleen de werkgevers consequent tegen. CDA en VVD waren voor de plannen van de commissie-Dekker, PvdA en D66 tegen. Over de plannen van Simons daarentegen waren CDA en D66 kritisch, de VVD was ertegen en de PvdA was voor.

Belangrijk omslagpunt, aldus de commissie, was een publiek debat tussen staatssecretaris Simons en VNO-voorzitter Rinnooy-Kan, waaruit deze laatste als winnaar tevoorschijn kwam. Ook hier gold dat veel te wijten was aan valse beeldvorming. “De bewindsman verloor het debat op punten en performance”, terwijl “de beschikbare informatie van het departement de cijfers van het VNO voor een belangrijk deel ontkrachtte”, zo schrijft de commissie. Zij wenst binnenkort een Kamerdebat over het rapport.