De laatste dag van de winter

19 maart is de laatste dag van de winter. In Valencia, die mooie oude stad aan de kust van de Middellandse Zee, vinden ze dat zo'n dag gevierd moet worden.

Maar niet alleen omdat het weer lente wordt. Ook omdat alles wat oud en vervelend is eens een keertje opgeruimd moet worden. En welke dag kun je daar beter voor kiezen dan de laatste van de winter? Maar je moet niet alleen je oude rommel opruimen, zeggen ze in Valencia. Ook alle oude ruzies moeten verdwijnen. Met een schone lei beginnen. Al het gemor en gemopper, alle scheve ogen, venijn en jaloezie van een heel jaar, weg ermee! Op de brandstapel! Dus wordt er vuur gemaakt in Valencia.

Nu is het in veel landen een gewoonte bij het aanbreken van de lente vuren te stoken. Dat stamt nog uit heidense tijden. Bij ons zijn dat de paasvuren, ergens anders zal het weer anders heten. Maar dat alles lijkt niets op wat er die nacht in Valencia gebeurt.

Daar worden fallas verbrand, dat zijn beelden gemaakt van papier maché. Je moet je daar iets gigantisch bij voorstellen, iets waar van alles aan te zien is, in de wonderlijkste kleuren. Je ziet gezichten van bekende mensen, ministers bijvoorbeeld, of van beroemde artiesten. En verder allerlei voorwerpen: een meters grote libel, een hoge hoed, een fraaie auto. Dat allemaal dooreen gewrocht tot een metershoog bouwwerk.

Op het plein voor de kathedraal is het gemeentebestuur verzameld. Het plaatselijk orkest zit te spelen. Daar is het officiële gedeelte van het feest. Je kunt beter dwars door de stad lopen en al die beelden gaan bekijken. Op elke straathoek, op elk pleintje, staat er een, soms wel twintig meter hoog. De mensen staan voor de ramen en op balkons te wachten. Ze wachten op de klokslag van twaalf uur.

Als de twaalfde slag geklonken heeft, schieten aan alle kanten vuurpijlen de lucht in. De beelden worden aangestoken en in een paar tellen staan die gevaartes in lichter laaie. Vlak bij de huizen en de bomen, overal is vuurwerk en klinken oorverdovende knallen.

Het duurt hooguit tien minuten, dan zijn de enorme beelden opgebrand. Een rokende berg vuil is er van over. Die hele nacht wordt er uitzinnig feest gevierd.

De man die vorig jaar de eerste prijs met zijn falla won, vertelde toen: “Ik heb er een heel jaar aan gewerkt. Morgen begin ik aan die voor volgend jaar.” Hij deed al vijftien jaar mee, elk jaar weer maakte hij zijn beeld, ingewikkeld en mooi, vol geheimzinnige figuren en symbolen. “Alles wat voorbij en zinloos is, moet je wegdoen,” zei hij. “Opnieuw beginnen, daar gaat het om. Want het leven moet doorgaan. Met al die ballast lukt dat niet.”

19 maart is ook de dag van San José, de Heilige Jozef, vader van Jezus. Daarom is het een feestdag voor alle mannen en jongens die José heten, of José Maria, en die bijna allemaal Pepe worden genoemd.