N-Korea daagt Amerikanen uit; Risico's voor de VS van een militair conflict zijn groot

WASHINGTON, 24 MAART. De Amerikaanse regering heeft Noord-Korea al vele malen voor de laatste keer gewaarschuwd maar de Noordkoreaanse dictator Kim Il Sung is niet geïmponeerd. Hij houdt de geheimen van zijn kerncentrales voor zich.

Sinds het aantreden van president Clinton zijn Amerikaanse dreigingen aan zware inflatie onderhevig. Ook Bosnische Serviërs lieten zich er tot de komst van de Russische diplomaten en troepen weinig aan gelegen liggen. De Chinese regering trok zich weinig aan van de Amerikaanse dreiging om China de lage handelstarieven in Amerika te ontnemen, als de mensenrechtensituatie niet zou verbeteren.

Kim Il Sung heeft Amerika en de internationale gemeenschap op een gevaarlijke manier uitgedaagd. Het Noordkoreaanse kernwapenprogramma heeft een kritische fase bereikt. Binnenkort moeten de staven met gebruikte splijtstof uit de reactor worden gehaald. Vervolgens worden die gebruikte staven opgewerkt en daar kan plutonium bij vrijkomen. Normaal hoort de opwerking onder toezicht van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) van de Verenigde Naties te geschieden. De Noordkoreanen hebben al eerder de splijtstofstaven uit de reactorkern gelicht zonder controle van het IAEA.

De risico's van een militaire confrontatie op het Koreaanse schiereiland zijn groot voor Amerika. Er staan 37.000 man Amerikaanse troepen aan de gedemilitariseerde zone. Als een wanhopig Noord-Korea een Blitzkrieg zou beginnen, zouden er veel Amerikaanse soldaten sneuvelen. Noord-Korea zou uiteindelijk verliezen maar Clinton moet dan rekenschap afleggen voor de Amerikaanse slachtoffers.

Clinton is niet in de stemming voor enige confrontatie, met een Whitewaterschandaal aan zijn broek en dringende binnenlandse vraagstukken. De militairen van het Pentagon willen geen enkel risico nemen. En Clinton, die ooit de dienstplicht in Vietnam heeft ontdoken, durft niet tegen het advies van zijn generaals in te gaan. China en Japan, die dichtbij Noord-Korea zijn gelegen, voelen weinig voor een confrontatie en denken dat economische sancties weinig zullen helpen, omdat Noord-Korea zeer weinig importeert. Als die twee landen niet meewerken, mislukt de economische boycot. De Zuidkoreaanse regering twijfelt. Amerika laat de kwestie dus hangen.

Amerika is verzoeningsgezind geweest ten opzichte van Noord-Korea en wilde het land belonen voor het niet opzeggen van het Non-proliferatie Verdrag (NPV) tegen de verdere verspreiding van kernwapens. Een jaar geleden was Noord-Korea van plan uit het NPV te treden. Ook afgelasting van de jaarlijkse gezamenlijke oefeningen van de Amerikanen met Zuid-Korea (Team Spirit) werd aan Noord-Korea in het vooruitzicht gesteld. Voor Noord-Korea was dat eerder een bewijs dat het dreigen met echte of imaginaire kernwapens vruchten kan afwerpen. De inspectie van de Noordkoreaanse kerninstallaties werd begin deze maand sterk gehinderd. Washington heeft in een reactie hierop besloten Patriot-luchtafweerraketten naar Zuid-Korea te sturen en overweegt Team Spirit alsnog te houden. Voor de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties werkt de Amerikaanse delegatie aan een serie resoluties in de Verenigde Naties.

De Amerikaanse uitspraken zwalken echter tussen escalatie en verzoening. Eergisteren zei de minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, dat “de verbondenheid aan de Zuidkoreaanse veiligheid sterk blijft.” Daar voegde hij nog een ingewikkelde zin aan toe: “We zijn bereid om alle noodzakelijke stappen te nemen om te verzekeren dat het noorden onze bedoelingen om agressie af te schrikken niet verkeerd leest”. Gisteren zei een woordvoerder van buitenlandse zaken dat het Amerika er om te doen is om “vreedzaam de nucleaire kwestie op te lossen”.

Ook met China moeten de banden wat worden aangehaald om tenminste samen te werken in het conflict met Noord-Korea. China heeft nog enige invloed op dat land. Amerika heeft een felle woordenwisseling over mensenrechten met China achter de rug. Vlak voor Christophers recente reis naar Peking werden er dissidenten gearresteerd. Tijdens zijn bezoek gaf Christopher met ferme bewoordingen blijk van zijn misnoegen. De Chinese leiders, gewikkeld in een hevige politieke opvolgingsstrijd, beantwoordden de uitdaging met harde verklaringen.

Bij zijn terugkomst werd Christopher niet gesteund door Clinton. Amerikaanse Congresleden leverden felle kritiek op de geringe resultaten van Christophers reis. Bedrijven met grote exportbelangen in China, zoals Boeing, lieten protesten tegen een te harde aanpak van Peking horen. Sindsdien hebben de beleidsmakers het over een andere boeg gegooid. Door zijn felle verklaringen zou Christopher een verkeerde indruk van zijn reis hebben gegeven.

“In tegenstelling tot de strekking van sommige verslagen, namen de Chinezen enige constructieve stappen op dit gebied gedurende het bezoek van minister Christopher”, luidde een aan The New York Times geopenbaard memo. De Amerikaanse regering had zich ten onrechte opgehangen aan te ambitieuze doelstellingen voor de mensenrechten. “We zouden graag hebben gehad dat het publieke dispuut in Peking niet had plaatsgehad”, zei een hoge functionaris van het Witte Huis.

    • Maarten Huygen