Kredietwaardigheid van Turkije opnieuw verlaagd

ANKARA, 24 MAART. De Amerikaanse ratingfirma Standard & Poors (S&P) heeft voor de tweede keer binnen drie maanden de kredietwaardigheid van Turkije verlaagd. De onrust op de financiële markten is hierdoor verder toegenomen, terwijl het monetaire beleid van premier Çiller eveneens onder druk staat.

S&P verlaagde Turkijes kredietwaardigheid gisteren van BBB tot BB en tekende daarbij aan dat de kans groot is dat de score binnenkort verder zakt. De ratingfirma heeft Turkije op de lijst geplaatst van landen die van dag tot dag in de gaten worden gehouden. Volgens de Turkse pers heeft premier Çiller in verband met de gemeenteraadsverkiezingen van zondag geprobeerd te verhinderen dat S&P de nieuwste notering wereldkundig maakte.

De lage waardering in januari van zowel S&P als een andere vooraanstaande Amerikaanse ratingfirma, Moody's, leidde tot een devaluatie met 13,6 procent van de Turkse lira ten opzichte van de dollar. Het Turkse publiek raakte volledig in paniek en zette de tegoeden massaal om in buitenlandse valuta, waardoor de wisselkoersen van de dollar en de D-mark in enkele dagen tijd met 30 procent stegen en de aandelenkoersen zakten.

Nadat de banken de rentes op spaargeld verhoogden en de Turkse Centrale Bank het enorme aanbod aan liquiditeit tegen sterk verhoogde rentes wegzoog, keerde de rust op de financiële markten weer enigszins terug. Maar in de afgelopen weken stegen de wisselkoersen toch weer geleidelijk en haperde de verkoop van consumptiegoederen. Verscheidene Turkse bedrijven hebben de produktie verminderd of stopgezet. De hardste klappen vallen tot nu toe in de autobranche, maar deze week kondigde Arçelik, die ondermeer tv's en koelkasten maakt, eveneens aan dat de produktie tijdelijk wordt stilgelegd.

Om de druk op de lira te verminderen, verhoogde de Turkse Centrale Bank dinsdag de rente op dagleningen van 440 tot 500 procent en werd de dollar voor 24.050 lira aangeboden. De koers van de dollar eindigde gisteren op 25.250 lira, tegen 25.500 op dinsdag. De verwachting is evenwel dat de wisselkoersen fors zullen stijgen nu de Turkse kranten vandaag op de voorpagina's prominent melding maken van de jongste verlaging van de kredietwaardigheid door S&P.

Turkije kampt met een gigantisch tekort op de lopende rekening van circa 6 miljard dollar, een inflatie van ruim 70 procent en een snel stijgende import tegenover een nauwelijks toenemende export. De indruk bestaat dat mevrouw Çiller maandag, na de uitslag van de verkiezingen, met een nieuw stabiliseringsprogramma komt. In de landelijke dagbladen wordt als gevolg daarvan gespeculeerd dat er volgende week een golf aan prijsverhogingen door Turkije zal gaan, terwijl bovendien het drastische besluit kan vallen om enkele geldopslokkende staatsbedrijven te sluiten.

    • Froukje Santing