Kabinet kiest voor regionale uitvoering sociale zekerheid

DEN HAAG, 24 MAART. De uitvoering van de werknemersverzekeringen (zoals WW, WAO en Ziektewet) moet in 1997 in 28 regio's gebeuren onder verantwoordelijkheid van regionale besturen.

Daarboven moet een landelijk bestuur komen dat de uitvoering in de regio's coördineert en verantwoordelijk is voor het beheer van de fondsen en de inning van premies. Dit blijkt uit de adviesaanvraag van het kabinet aan de Sociaal-Economische Raad (SER) over een nieuwe organisatiestructuur voor de sociale verzekeringen.

Het kabinet zegt “geen afgerond oordeel” te hebben over de vraag of in de regionale en landelijke besturen werkgevers- en werknemersorganisaties alsmede onafhankelijke deskundigen zitting moeten hebben. Het wil nu eerst van de SER weten hoe hij daarover denkt.

De adviesaanvraag vloeit voort uit aanbevelingen van de parlementaire-enquêtecommissie die vorig jaar de uitvoering van de werknemersverzekeringen heeft onderzocht (de commissie-Buurmeijer) en de behandeling daarvan in de Tweede Kamer. De commissie uitte forse kritiek op de wijze waarop de bedrijfsverenigingen en het GAK zich van hun taak kweten. Deze organen worden gezamenlijk bestuurd door werkgeversorganisaties en vakbonden.

De Tweede Kamer legde vorig jaar vast dat de uitvoering in de toekomst niet meer bedrijfstakgewijs, maar regionaal moet geschieden en dat de samenwerking met bij voorbeeld arbeidsbureaus moet worden verbeterd. In zijn adviesaanvraag volgt het kabinet nu de indeling in de 28 regio's die voor de arbeidsbureaus geldt. De Tweede Kamer sprak in meerderheid uit dat de sociale partners wel bij de uitvoering van de werknemersverzekeringen betrokken moeten blijven, maar zich niet meer met bij voorbeeld de keuringen en de vaststelling van arbeidsongeschiktheid mogen bezighouden.

Het kabinetsvoorstel betekent de facto het verdwijnen van de bedrijfsverenigingen als publiekrechtelijke organisaties; als uitvoeringskantoren kunnen ze wel blijven en elkaar beconcurreren. Maar het kabinet erkent ook dat een sectorgewijze indeling nodig blijft om per bedrijfstak de premies voor de Ziektewet en de WW (wachtgeld) te kunnen differentiëren. Het bedrijfsleven moet met het oog hierop opnieuw worden ingedeeld in risicoklassen, vindt het kabinet.

Volgens de adviesaanvraag moeten de regionale besturen straks de verantwoordelijkheid dragen voor het verstrekken van uitkeringen, de begeleiding van uitkeringsgerechtigden en ervoor zorgen dat zij waar mogelijk weer aan het werk gaan. De uitvoering van dit werk kunnen ze aan een of meer administratiekantoren uitbesteden. Het landelijk bestuur moet onder meer de twee arbeidsongeschiktheidsfondsen, het werkloosheidsfonds, het toeslagenfonds, de ziekengeld- en de wachtgeldkassen beheren.