Bij etalagebenen is schoonmaak bloedvat beter dan bypass

Etalagebenen - het klinkt misschien aantrekkelijk maar in werkelijkheid slaat de naam op een grimmige aandoening. Wie etalagebenen bezit, krijgt al na enkele meters lopen een krampende pijn in de kuiten. In drie van de vijf gevallen is de oorzaak een afsluiting van de slagader in het bovenbeen.

Een op de 250 mannen lijdt aan deze vorm van aderverkalking (claudicatio intermittens). Bij vrouwen komt het minder vaak voor. De betrokkenen krijgen loopoefeningen en een dringend advies om te stoppen met roken. Blijven de klachten bestaan, dan valt een behandeling te overwegen. Men kan het verkalkte bloedvat dotteren, een bypass aanleggen of het bloedvat schoonmaken. Volgens chirurg-in-opleiding Frank van der Heijden, die op 22 maart aan de Universiteit Utrecht promoveerde, verdient die laatste methode, alhoewel ouderwets, de voorkeur.

Dotteren is het minst ingrijpend. Het is echter alleen succesvol bij afsluitingen of vernauwingen met een lengte van minder dan tien centimeters. Bovendien is na vijf jaar zo'n 60 procent van de slagaders weer dichtgeslibd - tegen 25 procent bij de bypass-behandeling, waarvoor meestal een ader uit het eigen been wordt gebruikt. Dat kan - anders dan de bypass - ook over een lengte van meer dan 10 centimeter.

Het schoonmaken van bloedvaten is in feite de oudste bloedvatoperatie. Tot in de jaren zeventig werd het op beenslagaders veelvuldig toegepast. Daarna steeg de bypass-operatie in populariteit, omdat chirurgen dachten dat die betere resultaten opleverde en bovendien technisch eenvoudiger is uit te voeren.

Volgens Van der Heijden heeft het schoonmaken van het dichtgeslibde bloedvat hetzelfde resultaat als de bypass-behandeling. In een groep van 232 patiënten bleek na 5 jaar 25 procent van de behandelde slagaders weer afgesloten, net als bij een bypass. De kans op infectie is echter veel kleiner. Bovendien blijft hierbij de eigen ader gespaard en misschien is die later nog eens ergens anders nodig. Aderverkalking, aldus de promovendus, is een ziekte die niet geneest en daarom is het goed om vooruit te denken. Door eerst het bloedvat schoon te maken, kan de patiënt weer een paar jaar vooruit. Desnoods kan een bypass dan later altijd nog.

    • Marion de Boo