Aan verkiezingen doen 17 nieuwe partijen mee

DEN HAAG, 24 MAART. Het centrale stembureau heeft vanmorgen de lijstnummers toegedeeld aan zeventien partijen die meedoen aan de Kamerverkiezingen maar nog niet in het parlement zijn vertegenwoordigd. Door middel van een loting kregen de partijen te horen met welk nummer zij de verkiezingen ingaan.

De Socialistische Partij (SP) die volgens peilingen kans maakt op drie zetels kreeg plaats twaalf. Aan de verkiezingen doen twee ouderenpartijen mee. Het Algemeen Ouderen Verbond (AOV) kreeg plaats achttien en de Unie 55+ gaat met plaats zestien de verkiezingsstrijd in. Het AOV dat bij de raadsverkiezingen in Eindhoven vijf zetels behaalde is een lijstverbinding aangegaan met Unie 55+ die in Waddinxveen en Hengelo raadszetels kreeg. “Het liefst hadden we een partij opgericht”, zegt een kandidaat van de Unie 55+. “Maar de groei van de regionale ouderenpartijen ging de laatste maanden zo snel dat dit niet meer tijdig kon worden georganiseerd”. Door de lijstcombinatie van AOV en Unie 55+ blijven de reststemmen behouden voor een van deze twee partijen.

De eerste negen plaatsen vielen toe aan de partijen die al in de Kamer zijn vertegenwoordigd, waarbij het huidige zeteltal de rangorde bepaalt. Het CDA met 54 zetels krijgt lijst een, de PvdA (49 zetels) lijst twee en de VVD (22 zetels) lijst drie en D66 (twaalf zetels) lijst vier. De centrum-democraten sluiten de rij met lijst negen.

Onder de kleine partijen zijn er twee opgericht uit onvrede met de vorming van GroenLinks; een fusie van PPR, PSP en CPN. De Nieuwe Communistische Partij Nederland (NCPN) is een verbond van communisten dat zich niet meer herkent in GroenLinks en de Pacifistisch Socialistische Partij '92 (PSP '92) is eveneens teleurgesteld. De NCPN - dat zijn machtsbasis vooral heeft in Oost-Groningen - doet mee aan de verkiezingen op plaats 23 en de PSP '92 op plaats elf. En een andere concurrent van GroenLinks, De Groenen, kreeg plaats 21.

Onder de deelnemers zijn onder andere de Centrum Partij (CP '86), Solidariteit Boerenpartij, de Nieuwe Partij, De Natuurwet Partij (NWP), SAP-rebel, de Vrije Indische Partij (VIP). In alle negentien kieskringen doen in totaal 23 partijenmee, terwijl er ook drie (Algemeen Democratische Partij, Solidariteit '93 en het Patriottisch Democratisch Appèl) in minder kieskringen uitkomen.

Een gevolg van het grote aantal partijen - in totaal 26 - is dat electronisch stemmen in een aantal gemeenten niet mogelijk is. Daarnaast hebben partijen met een lange kandidatenlijst twee kolommen op de stemmachine nodig. De meeste stemmachines zijn ingesteld op circa twintig partijen. In ongeveer honderd gemeenten moeten om die reden weer stembiljetten en stembussen worden gebruikt bij de Kamerverkiezingen van drie mei.