Schotten vinden buitenlandse spelers lui

Het Nederlands elftal speelt vanavond (21.00 uur) in het kader van de voorbereiding op het wereldkampioenschap voetbal in het gerenoveerde Hampden Park (38.000 zitplaatsen) in Glasgow een oefeninterland tegen Schotland. Pieter Huistra speelt al drieëneenhalf jaar bij kampioen Glasgow Rangers. De ex-international, die een andere club zoekt, kijkt vanavond vanaf de tribune toe.

GLASGOW, 23 MAART. Pieter Huistra stuurt zijn Audi door de sombere straten van Glasgow. Dan wijst hij op een imposant rood hoekig gebouw, the Kings theatre. “Kijk, daar wordt binnenkort een groot toneelstuk opgevoerd over de Rangers. Een miljoenenproduktie, vergelijkbaar met wat Van den Ende in Nederland doet.” Het geeft een beetje aan dat het voetbal ook in Schotland is verheven tot een cultus. Een thuiswedstrijd van Glasgow Rangers in het Ibrox Park-stadion trekt steevast 40.000 toeschouwers. Voor het merendeel (38.000) zijn dat seizoenkaarthouders. Er bestaat een wachtlijst om in het bezit te komen van zo'n kaart.

“De zaterdag is hier voor het voetbal. Of je nu vuilnisman bent of dokter. In Nederland gaat een professor naar het concertgebouw, hier zit hij op de tribune. Ik heb nog nooit iemand horen zeggen, dat hij voetbal niet interessant vindt. Je gaat met het hele gezin naar het stadion. De vrouwen ook, die zijn nog het fanatiekst. De baby's gaan mee op de arm. Zo wordt het voetbal er met de paplepel ingegoten. Als je bijvoorbeeld eenmaal door je ouders bent meegesleept naar Dundee United, blijf je je hele leven supporter van die club.” Het is bijna onvoorstelbaar dat er ook fans uit Noord-Ierland de oversteek maken en met een veerboot bij Stranraer aan land gaan om de Rangers te aanschouwen. Dat komt door de protestantse achtergrond van de club.

Huistra heeft een tafel in een modieus Italiaans restaurant gereserveerd in de tamelijk drukke Sauchiehall Street. “Dat reserveren moet wel, want de mensen zijn hier gek op lunchen. Gelukkig heeft Glasgow uitstekende restaurants”, zegt hij, alsof hij wil duidelijk maken dat het leven zo slecht nog niet is in Schotland. “Ik heb het hier drie jaar uitstekend naar mijn zin gehad”, begint de aanstaande vader vervolgens uit zichzelf. “Ik ben er nog steeds niet rouwig om dat ik voor de Rangers ben weg gegaan bij FC Twente. We zijn drie keer op rij kampioen geworden en ik heb vorig jaar in de Champions League gespeeld. Maar dit seizoen zal waarschijnlijk wel mijn laatste worden bij de Rangers. Ik ben een beetje uitgekeken op de Schotse eerste divisie, die maar uit twaalf clubs bestaat en waarin je elkaar vier keer per seizoen ontmoet. Bovendien heb ik in november met manager Walter Smith al afgesproken dat ik op de transferlijst zou worden geplaatst.”

Vorig seizoen, het beste jaar uit de geschiedenis van Glasgow Rangers, had Huistra een vaste basisplaats. Na de voorbereiding op de huidige competitie maakte Smith hem duidelijk dat hij opnieuw de belangrijkste man was voor de linkerkant. “Maar de eerste twee wedstrijden zat ik meteen op de bank. In oktober maakte ik m'n rentree en speelde een mooie serie. Bij de topper tegen Celtic moest ik plotseling vanaf de tribune toekijken. Mijn voorzetten waren ineens niet meer goed genoeg. Toen heb ik gezegd: 'Zet me maar op de transferlijst'. Vervolgens hebben de kranten een Nederlands tv-interview uit zijn verband gerukt. Stond er in zo'n tabloid een grote kop Play me or sell me. Dat viel natuurlijk helemaal verkeerd bij de clubleiding. Ik heb dan ook niet veel meer gespeeld.”

Naar de werkelijke oorzaak waarom hij uit de gratie is geraakt, kan Huistra slechts gissen. De voor Britse begrippen lage transfersom van driehonderdduizend pond (900.000 gulden), die de Rangers vier jaar geleden aan FC Twente betaalde, heeft volgens de Nederlander in zijn nadeel gewerkt. Voor zijn concurrent uit de Oekraïne, Andrej Michailitsjenko, destijds gekocht van Sampdoria, betaalde de club zes miljoen gulden en die moet natuurlijk spelen. “Maar nu is zelfs hij niet meer zeker van een basisplaats. Buitenlanders worden in de Schotse competitie argwanend bekeken. Ze vertrouwen ons niet. De inzet in de wedstrijd is hier vaak gebaseerd op clubliefde. Maar in de ogen van de Schotten zijn de buitenlanders lui en niet bereid de mouwen op te stropen.”

“Van de Nederlandse spelers blijven alleen de keepers over. Elroy Kromheer deed het uitstekend bij Motherwell, was een koopje geweest en Aberdeen had zelfs interesse. Maar toen hij geblesseerd raakte kwam hij er nooit meer in. Doelman Sieb Dijkstra behoedde Motherwell vorig seizoen in zijn eentje voor degradatie. Zelfs hij wordt als een kind behandeld. Theo Snelders is bij Aberdeen een afgod. Hij raakt alleen steeds op ongelukkige momenten geblesseerd.”

Huistra (27) verwacht dat zijn prijskaartje aan het einde van dit seizoen zo'n anderhalf miljoen gulden bedraagt. Het liefst zou hij zijn carrière voortzetten in een sterke competitie, zoals Engeland, Spanje, Duitsland of Italië. De Schotse eerste divisie is zwaar, maar beperkt. Huistra rekent voor dat zijn team vorig seizoen in totaal in de zeventig wedstrijden speelde. Volgend seizoen wordt de hoogste afdeling teruggebracht tot tien ploegen. De rivaliteit met stadgenoot Celtic bestaat eigenlijk niet meer. De aanhang van die club is afgeknapt op het wanbeleid van the board of directors die een erfdeel vormt van de families White en Kelly. Zij hebben een schuldenlast laten oplopen tot twintig miljoen gulden.

De inwoners uit Glasgow hebben nu besloten tot een boycot van Celtic. Werden de thuiswedstrijden op Parkhead vroeger ook bezocht door zo'n 40.000 toeschouwers, de laatste keer werden de tribunes bevolkt door slechts 8.000 bezoekers. De helft van het aantal toeschouwers van de Schotse competitie zit trouwens bij de thuiswedstrijden van Glasgow Rangers. “Ook doordat er ontzettend veel geld binnenkomt van business-seats worden de Rangers steeds sterker. We zijn het seizoen slecht gestart en staan toch weer ruim bovenaan. Die andere clubs schieten na de winterstop te kort als de reserves moeten worden aangesproken.”

Volgens Huistra kan het Nederlands elftal vanavond een onverzettelijk Schots elftal verwachten en een even fanatieke aanhang. De Schotten zien de oefeninterland als een prestigeduel. Tegen de buitenlandse vedetten van Oranje wordt erg opgekeken. Er hangt iets mystieks om de namen van Rijkaard, Koeman en Gullit omdat de Schotse televisie zelden beelden van de Italiaanse en Spaanse competitie uitzendt. Een kabelnet met satellietzenders kent Glasgow niet. Zo wordt het eigen voetbalprodukt ook kunstmatig in stand gehouden. Na de uitschakeling voor het WK geldt de wedstrijd tegen Nederland als een nieuwe start voor het EK in Engeland. Jonge internationals zoals Ian Jess, Scott Booth en David Robinson zullen zich willen bewijzen. Huistra werd voor het laatst geselecteerd voor Oranje in de aanloop naar het EK van '92, in Thessaloniki tegen Griekenland. “Na een oefenwedstrijd in Amsterdam was ik ervan overtuigd dat ik zou spelen. Maar toen Michels met enkele spelers over de opstelling ging praten, kon ik het vergeten. Dat tripje kostte me toen ook nog mijn plek bij Rangers. Sinds Advocaat de dienst uitmaakt, heb ik nooit meer wat gehoord van het Nederlands elftal.”