Rentestijging VS aangekondigd

NEW YORK, 23 MAART. De Amerikaanse centrale bank, de Fed, heeft besloten de rente licht te verhogen om het gevaar van een mogelijke inflatie voortijdig te bezweren. De Federal Open Market Committee (FOMC), het beleidsbepalend comité van de Fed, kondigde gistermiddag “een kleine verhoging van de korte-termijnrente” aan.

De Fed heeft geen duidelijke uitspraken gedaan over het tijdstip waarop het rentetarief voor de kortlopende leningen wordt verhoogd. Op de financiële markten werden de uitspraken desondanks opgevat als signaal dat de Federal Fund Rate, de rente waartegen banken van elkaar lenen en tevens het belangrijkste geldmarkttarief, stijgt van 3,25 naar 3,50 procent. Het disconto, de rente waartegen de centrale bank aan andere banken leent, werd gisteren niet genoemd. Sommige analisten verwachten dat dit tarief dat nu op 3 procent staat, binnenkort omhoog gaat naar 3,5 procent.

De verhoging van de rentetarieven die leidt tot een monetaire verkrapping is een bekend middel om de inflatie te beteugelen. De centrale Amerikaanse bank heeft de mogelijkheid om door het verkopen van waardepapieren de geldhoeveelheid te verkleinen en daarmee de rente te sturen. De obligatiemarkt reageerde gisteren dan ook positief op de aankondiging van de renteverhoging. De dollar profiteerde licht en tot verrassing van velen daalden de aandelenkoersen nauwelijks.

De verhoging die gisteren werd aangekondigd is de tweede in korte tijd, nadat de rentetarieven de laatste jaren voornamelijk zijn gedaald. Op 4 februari verhoogde Fed-voorzitter Alan Greenspan de geldmarktrente al met een kwartprocentpunt tot 3,25 procent. Sindsdien werd erop gerekend dat de volgende verhoging in maart zou komen. Greenspan deed onlangs de uitlating dat de Fed “geloofwaardige stappen moet nemen om de inflatie tegen te gaan voordat die de kop opsteekt.”

Door het herstel van de economie in de Verenigde Staten dreigt oververhitting met geldontwaarding als mogelijk gevolg. De vrees voor hogere inflatie was in de obligatiemarkt aanwezig en voor Greenspan is dat al genoeg reden om te handelen. Analisten en economen zijn het erover eens dat de inflatie in de Verenigde Staten op dit moment goed onder controle is. Geen enkele indicator wijst op significante inflatoire druk voor de komende zes maanden.

De economische groei is echter in een stroomversnelling gekomen en dat kan de inflatie op termijn aanwakkeren. Het vierde kwartaal van vorig jaar liet een groei zien van het bruto binnenlands produkt, de som van alle goederen en diensten van Amerikaanse bodem, met 7,5 procent. Het zicht op de snelheid van de bbp-groei over het eerste kwartaal wordt enigszins vertroebeld door slechte weersomstandigheden in januari en februari.

Desondanks bereikten de autoverkopen en consumentenverkopen in februari de hoogste maandcijfers in meer dan een jaar. Dat zijn indicaties voor verder toenemende economische activiteit en algemeen wordt een voortzetting van de groei verwacht.

Uitlatingen van Greenspan in de afgelopen maanden wijzen erop dat de periode van het doelbewust laag houden van de rente om de banken een kans te geven zich te herstellen voorbij is. Banken hebben de afgelopen jaren kunnen profiteren van het aanzienlijke verschil tussen de korte en lange rente. Greenspan kondigde aan dat de Fed overgaat tot het innemen van een “neutrale houding”. Dat betekent dat de Fed zich door niets of niemand zal laten leiden bij het bepalen van zijn monetair beleid.

Tot verrassing van velen nodigde Clinton Fed-voorzitter Alan Greenspan afgelopen vrijdag uit naar het Witte Huis te komen. Greenspan zei andere afspraken af, wat aanleiding was tot wilde speculaties over de Fed-plannen. Bijeenkomsten als deze, waarin de Fed-voorzitter uitlegt hoe hij over de economie denkt, vinden zes of zeven keer per jaar plaats. Nu kwam de uitnodiging echter pas één dag van tevoren en bovendien enkele dagen voor eenvergadering van de FOMC.

Gesuggereerd werd dat Clinton Greenspan wilde afhouden van een renteverhoging om de economische groei geen vertraging te laten oplopen. De naweeën van de ontmoeting werkten tot maandag op de markten door omdat veel analisten bang werden dat de Fed de rentes met extra veel punten zou verhogen om zijn onafhankelijkheid te bewijzen.

Na gisteren is een betrekkelijke rust wedergekeerd. Analisten verwachten dat heel misschien op 17 mei, na de volgende vergadering, nog eens naar de rentestanden wordt gekeken. “Ze zullen de tussentijdse cijfers afwachten en die bekijken”, zegt een analist bij een bank, die een kleine kans op nog een renteverhoging ziet. “Maar de inflatie is stabiel dus waarschijnlijk is dit de laatste verhoging voor dit jaar.”

    • Lucas Ligtenberg