VS sturen Patriots naar Zuid-Korea

NEW YORK/WENEN, 22 MAART. De Amerikaanse president Clinton heeft gisteren besloten Patriot-raketten naar Zuid-Korea te sturen als reactie op de halsstarrige houding van Noord-Korea inzake inspectie van zijn nucleaire installaties. Zuid-Korea bracht vandaag zijn leger in verhoogde staat van paraatheid.

Het sturen van Patriot-antiraket-raketten, 200 in totaal, is volgens Clinton uit “zuiver defensieve overwegingen” genomen. Het stalinistische Noord-Korea wordt er al geruime tijd door internationale kernwapendeskundigen van verdacht in het geheim te werken aan een eigen atoombom. De directeur van de CIA, James Woolsey, zei gisteren dat Noord-Korea “zeer waarschijnlijk” genoeg materiaal heeft voor ten minste één kernwapen. Vorige week maakte de CIA bekend dat Noord-Korea bezig is een nieuwe draagraket te bouwen met een reikwijdte van 3.500 kilometer.

Het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) van de VN heeft Noord-Korea gisteren 'een laatste kans' gegeven. Tijdens een bijeenkomst van het IAEA in Wenen kwamen 25 van de 35 landen in de bestuursraad tot de slotsom dat Noord-Korea niet heeft voldaan aan zijn verplichtingen. Inspectieteams van het IAEA werden begin deze maand weliswaar toegelaten tot zeven nucleaire installaties, maar ze konden niet elke ruimte bezoeken en bepaalde tests niet uitvoeren. Een resolutie waarin Noord-Korea werd gemaand “onmiddellijke toestemming te geven aan het IAEA voor alle gewenste inspecties” kreeg alleen de tegenstem van Libië. Negen landen, waaronder China, een bondgenoot van Noord-Korea, onthielden zich van stemming.

De directeur-generaal van het IAEA, Hans Blix, die zelf aan de inspecties deelnam, legde er in zijn bijdrage de nadruk op dat er geen bewijs bestaat dat Noord-Korea “iets verdachts” heeft gedaan, omdat de teams “simpelweg niet de kans kregen dat na te gaan”. Het IAEA heeft zijn eisen aan Noord-Korea verscherpt en eist nu dat ook de twee installaties bij Yongbyon, die tot nu toe buiten de inspectieplicht vielen, alsnog mogen worden bezocht. “Dit keer moeten we ondubbelzinnige toezeggingen hebben dat onze inspecteurs hun werk kunnen doen. We accepteren geen nutteloze missies meer”, aldus Blix.

Later deze week zal de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zich buigen over de kwestie. De VS kondigden gisteren in een reactie op de uitspraak van het IAEA aan het plan voor het instellen van economische sancties van de VN tegen Noord-Korea voorlopig op te schorten.

Pag.4: China tegen meer druk

De Veiligheidsraad zal naar verwachting begin volgende week de resolutie aannemen. De Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Madeleine Albright, zei gisteren dat de VS de weg van “voorzichtige en weloverwogen diplomatie” zo lang mogelijk zullen blijven bewandelen. China liet vandaag bij monde van premier Li Peng weten tegen het verder opvoeren van de druk op Noord-Korea te zijn, maar hij liet in het midden of Peking zijn vetorecht in de Veiligheidsraad zal aanwenden om een eventuele VN-resolutie waarin sancties worden afgeroepen zal blokkeren.

De Noordkoreaanse vertegenwoordiger bij het IAEA, Yun Ho Jin, verdedigde de stellingname van zijn land gisteren met het argument dat de inspectieteams “opdringerig” waren geweest. “Ik hoop dat deze onjuiste beoordeling van de inspecties zal worden herroepen”, aldus Yun.

Vóór de bijeenkomst van het IAEA dreigde Noord-Korea opnieuw het Non-proliferatie Verdrag (NPV) tegen de verspreiding van kernwapens op te zeggen. Een jaar geleden overwoog Pyongyang dat ook al, maar het besluit werd toen opgeschort, in afwachting van een dialoog met de VS.

Deze dialoog leidde er in februari toe dat Washington besprekingen toezegde met Noord-Korea over eventuele diplomatieke erkenning en economische steun, en de jaarlijkse militaire oefening van Amerikanen en Zuidkoreanen opschortte. De eerste ronde van het nieuwe overleg, die gisteren in Genève had zullen plaatshebben, werd in het licht van de gebeurtenissen door beide partijen afgelast. Washington overweegt ook alsnog de militaire oefening (Team Spirit) met het Zuidkoreaanse leger te houden, maar daarover is nog geen besluit gevallen.

De Zuidkoreaanse president Kim Young Sam heeft vandaag de strijdkrachten in zijn land in verhoogde staat van paraatheid gebracht. Een presidentiële woordvoerder legde er niettemin de nadruk op dat Seoul aan de diplomatieke weg de voorkeur geeft en alles in het werk zal stellen om een nieuwe oorlog op het Koreaanse schiereiland te vermijden.

Het afgelopen weekeinde liep een Noordkoreaanse delegatie boos weg uit een overleg met Zuid-Korea in de grensplaats Panmunjom. “Seoul is niet ver van hier; de stad zal veranderen in een zee van vuur”, zei de Noordkoreaanse delegatieleider Park Young Su. In Zuid-Korea is die opmerking als een serieus dreigement opgevat. (AP, AFP, Reuter)