Na tien jaar terug in de Amsterdamse Vlamingstraat

Terug in De Straat, Ned. 3, 20.50-21.43u. (Herhaling 24 maart 15.09-16.00u.) en 29 maart deel 2, Ned.3, 21.05-21.55u.

De methode is beproefd. Terugkomen op de plek waar eerder iets bijzonders is gebeurd. Kijken wat er van de mensen is geworden. Nou gebeurt er niet veel bijzonders in de Pieter Vlamingstraat, maar dat was tien jaar geleden juist de reden om er te gaan kijken. En dat is ook weer de reden dat de programmamakers dit jaar weer Terug in de straat kwamen. Zo schept de journalist zijn eigen bijzonderheden.

De Pieter Vlamingstraat, een zijstraat van de Dappermarkt in Amsterdam-Oost: “Tien jaar geleden filmden we hier, nu zijn we weer terug.” Ireen van Ditshuyzen en Netty van Hoorn maakten voor de NOS twee afleveringen van De Straat. Vanavond zijn ze dus 'terug', volgende week heet het De straat is van niemand.

Dat het programma in tweeën is gedeeld, is jammer. Doordat de hele straat eigenlijk telkens twee keer aan bod moet komen - 1984 èn 1994 - is vooral aflevering één nogal fragmentarisch en zit je te zoeken wie ook weer wie wanneer en waar is.

Wat is er veranderd, is de vraag waarmee ze op pad gingen. De straat is opgeknapt in het kader van de stadsvernieuwing. Maar voor de rest valt er genoeg te kankeren. “'t Wordt steeds rotter”, zegt meneer Baars. De markt is niks meer. Wat hem betreft is de oorzaak gauw gevonden. Hij is geen Janmaat, maar er zijn er te veel.

Meer vuil, meer buitenlanders, meer criminaliteit - het zijn geen verrassende problemen waarmee vooral de oude inwoners van de straat naar buiten komen. Niet verrassend, omdat ze tien jaar geleden al precies hetzelfde zeiden. Uit beelden van tien jaar geleden die in het huidige programma zijn geïntegreerd, komt precies hetzelfde naar voren. Een smoezelige straat waar veel buitenlanders wonen en waar de ouderen bang zijn. Het is een beetje gekunsteld als de makers dan aan deel twee de inleiding meegeven: “Buiten is het onveilig. De buren zijn vreemden geworden. De wereld wordt kleiner en harder. De politiek heeft ze in de steek gelaten.” Alsof dat in tien jaar tijd is gebeurd.

Voor een beetje manipulatie schrikken Van Ditshuyzen en Van Hoorn niet terug. Mensen hebben geen zin om tien keer te zeggen dat buitenlanders op moeten hoepelen en dus, als oud-buurtbewoner Treur zegt: “De buurt ging een beetje achteruit hè, als je heel eerlijk bent”, snijden de makers er kort beelden van twee vrolijke Marokkaanse jongens doorheen. Suggestie: meneer Treur is verhuisd omdat er zoveel buitenlanders zijn komen wonen.

Ze hebben het eigenlijk niet nodig. In de dingen die ze gewoon voor de camera laten gebeuren, zitten veel meer aanwijzingen dan in wat zij kunnen monteren. De optelsom van een zwaarvergrendelde deur, een afgeschermde brievenbus en een pitbull-terriër voor op de begane grond levert meer op dan wat de commentaarstem inwrijft. De oude vrouw die niet eens een tas meer durft mee te nemen als ze boodschappen gaat doen. Of de oude vrouw die over de Dappermarkt vliegt en dan weer het huis ingaat, hup de grendels op de deur en daar zit je weer. Die geven echt een indruk van deze tijd - al vertelt de een het in 1984 en de ander het in 1994. Zoveel is er dus echt niet veranderd de laatste tien jaar.