'Koss heeft het lekkerste kontje van allemaal'

HEERENVEEN, 22 MAART. Of hij een handtekening op haar arm wil zetten. Natuurlijk wil Johann- Olav Koss dat. Trots loopt ze terug naar de tafel waar haar vriendinnen zitten. Hoe lang zal ze de krabbel laten staan? Zeker een week. “Dan heeft iedereen haar wel gezien, denk ik.” Ze zal de komende dagen met een plastic zakje om haar arm douchen.

Honderden handtekeningen moet dé schaatsheld van het afgelopen seizoen zetten. Ondertussen lacht hij ook nog naar elke videocamera of naar elk fototoestel die op hem worden gericht. Een kind dat op zijn schoot wordt gezet mag ruim een uur blijven zitten. Alles kan. Het is zijn avond. De fanclub-avond van Koss in Heerenveen. De zaal puilt uit, zo'n 300 supporters, voornamelijk vrouwvolk. Groot, klein, dik, dun, jong, oud.

Van heinde en ver zijn ze gekomen. Auto's vol uit Limburg. Auto's vol uit Brabant. Meisjes uit de buurt worden door hun ouders weggebracht en opgehaald. Een fan uit Breda loopt bij iedereen te informeren of ze mee terug kan rijden. Want de laatste trein in die richting is al weg. Ze krijgt een lift van iemand uit Oosterhout. Dat is vlakbij. Ze is zichtbaar opgelucht. “Als ik niet had meegekund, zou ik hier gewoon in de hal zijn gaan liggen. Ik wilde dit niet missen.”

Koss is razend populair in het land van zijn concurrenten. Voor de Olympische Spelen had zijn fanclub in Nederland 128 leden, nu inmiddels meer dan driehonderd. “En ik heb nog zo'n stapel post liggen die ik nog niet heb opengemaakt”, aldus voorzitster Aly Letema. Nederlanders supporter van een Noor, het lijkt gek. Bij schaatsen kan het allemaal. “Koss heeft het lekkerste kontje van het hele stel”, legt een al wat rijpere fan uit. “Daar kan geen Nederlandse schaatser aan tippen.” En, zo blijkt, Koss heeft met zijn liefdadigheidswerk vele Nederlandse harten gestolen. Bovendien heeft hij gewoon het hardste geschaatst.

Er staan slechts twaalf landgenoten van Koss op de ledenlijst bij Aly Letema. “Bij ons zijn de mensen niet gewend aan fanclubs. Tenminste, geen schaatser heeft er bij ons één”, vertelt Koss. Van andere Noorse sportlieden of popsterren weet hij het eigenlijk niet. “Als Koss geen fanclub heeft. Wie dan wel?”, vraagt de in Heerenveen aanwezige vertegenwoordiger van de Noorse ambassade in Den Haag. Hij en zijn collega's kregen na de gouden successen van Koss vele brieven en telefoontjes met felicitaties van Nederlanders. Bij een medewerkster van de ambassade stond zelfs op haar tandartsrekening een gelukwens gekrabbeld.

De held van de avond neemt even na achten in de zaal plaats onder het doek met het opschrift 'Koss is the boss'. Met links van hem zijn vriendin en zijn moeder. “Ik wilde ze laten zien hoe gek jullie in Nederland zijn”, zegt hij in zijn korte speech. De zaal brult het uit. Voor de deur staat nog steeds een lange rij wachtenden.

Cadeaus worden uitgewisseld. Koss heeft een ingelijste foto van zichzelf met een dankwoord voor voorzitster Letema. En Letema heeft namens de hele fanclub een litho van en voor Koss. “Ik moest huilen toen ik 'm voor het eerst zag”, zegt ze. Koss vindt het schilderij ook mooi. Als hij het cadeau omhoog houdt stuiven tientallen fans met fototoestellen naar zijn tafel. Letema maant tot kalmte. “Iedereen giebelt maar. Ik vind het best, maar het is lastig voor Johann.”

De drukte blijft aanhouden. Vier uur lang krioelen de mensen om Koss heen. Voor een handtekening. Voor een foto. Of voor alleen maar een glimp van de schaatser. Ze worden naarmate de avond vordert steeds brutaler. Eerst zijn ze schuchter, benaderen ze hun held voorzichtig. Giechelend en met rode wangen gaan ze voor de foto naast hem zitten. Later zijn er die hem vragen te gaan staan, zonder schroom hun arm om hem heenslaan en hem zelfs zoenen.

Dan meldt ook Bart Veldkamp zich nog even. Hij trekt gekke gezichten naar zijn Noorse vriend. Als de twee elkaar treffen vallen de fans bijna over elkaar heen om het tafereel te kunnen vastleggen.

Koss blijft lachen. Soms kost het hem zichtbaar moeite. Dansen, op slippers, met Aly Letema is niet zijn favoriete bezigheid. Om half elf fluistert hij de voorzitster iets in het oor. Die roept vervolgens in de microfoon dat de mensen Koss nu maar even met rust moeten laten. “Sommigen zijn al drie keer voor een handtekening geweest.” Veel helpt het niet. Heel even is het rustig bij de tafel, maar daarna staan ze er weer.

Vlak voor middernacht laat Koss zich verleiden tot een laatste dans met zijn vriendin. De ongeveer veertig overgebleven fans maken een kring rondom het paar. Hier en daar zijn er jaloerse blikken waar te nemen. Wie had er niet graag met Koss willen dansen? Dan is het feest voorbij. Even na twaalven verdwijnt een vermoeide Koss met zijn handen vol cadeaus naar zijn kamer op de eerste etage van het hotel in Heerenveen. Een lang en succesvol seizoen is nu echt ten einde.