Belastingplan SPD is omstreden

BONN, 22 MAART. Als de SPD na de Bondsdagverkiezingen van 16 oktober aan de regering komt wil zij met ingang van 1995 een belastingopslag van 10 procent invoeren voor bruto inkomens boven 60.000 mark (ongehuwden) dan wel 120.000 mark (gehuwden). Zo'n heffing voor de financiering van de Duitse eenwording acht zij sociaal rechtvaardiger dan de fiscale solidariteitstoeslag van 7,5 procent voor iedereen die is aangekondigd door de huidige regeringspartijen (CDU/CSU en FDP).

Het SPD-plan voor deze zogeheten “aanvullende bijdrage” (Ergänzungsabgabe) moet 28 miljard mark 's jaars opbrengen, evenveel als de coalitie wil binnenhalen. Het plan is niet nieuw, maar leidde niettemin de afgelopen dagen tot een heftig debat. SPD-voorzitter Rudolf Scharping had vorige week vrijdag, bij de presentatie van zijn verkiezingsprogramma, gesproken van een opslag voor “beterverdieners” en als inkomensgrenzen 50.000 en 100.000 mark genoemd. Op slag kwamen toen de DGB (de Duitse FNV) en de linkervleugel van de SPD in het geweer, terwijl het boulevardblad Bild zijn voorpagina goeddeels vulde met gesprekjes met verontwaardigd-klagerige burgers met inkomens rondom de door Scharping genoemde inkomensgrenzen. (Kop op voorpaginabreedte gistermorgen: Zijn wij rijk, meneer Scharping?)

Na een vergadering met zijn partijbestuur kwam Scharping gistermiddag met een correctie. Hij had vorige week fiscale inkomensgrenzen bedoeld, niet bruto-inkomens, “het ging om een misverstand”, zei hij. Hoe dat zij, Scharping noemde dit keer de inkomensgrenzen die de DGB afgelopen weekeinde bepleitte en die een boze DGB-ondervoorzitter Ursula Engelen-Kefer gistermorgen in het SPD-bestuur was komen toelichten.

De DGB vindt toch al, net als de SPD trouwens, dat de kosten van de Duitse eenwording (750 miljard mark van 1990 tot en met 1994) te veel via de sociale fondsen gefinancierd zijn en daardoor (wegens de premiegrenzen) te zwaar op de lage inkomens en te weinig op de hogere hebben gedrukt. Het nader toegelichte SPD-plan betekent dat 82,5 procent van de ongehuwden en 86,5 procent van de gehuwden geen last van de extra toeslag krijgt. Vlak boven de nu aangegeven inkomensgrenzen gaat de opslag maandelijks 23 dan wel 46 mark (gehuwden) per maand belopen, wie onder die grenzen blijft betaalt per jaar 275 mark dan wel 554 mark minder dan volgens de coalitieplannen, aldus een SPD-toelichting die de waarde van een campagnethema heeft.

Zowel Duitse media als de regeringspartijen betwijfelen dat daarmee 28 miljard kan binnenkomen. Ook binnen de SPD bestaat daaromtrent scepsis. Hermann Rappe, lid van de Bondsdag en voorzitter van de vakbond IG Chemie, geeft bijvoorbeeld openlijk voorkeur aan de coalitieplannen en wijst erop dat hoge inkomens meer belasting en dus ook een hogere opslag betalen.

Scharping wil het fiscale debat in de SPD zo snel mogelijk afsluiten, liefst vóór de Bondsdagverkiezingen dichtbij zijn. Hij had al aangekondigd dat hij in '95 niet verder aan de belastingschroef wil draaien en zich wil houden aan de uitgavenramingen van de huidige coalitie, extra middelen kunnen volgens hem de komende jaren alleen worden gevonden door “herschikking” van uitgaven.

Na het compromis (10 maart) met de coalitie over de volksverzekering voor de bejaardenzorg, na een botsing met de SPD-linkervleugel, het schrappen van de maximumsnelheid van 120 km uit het verkiezingsprogramma - onder druk van SPD-premier Gerhard Schröder, die 13 maart de verkiezingen won in Nedersaksen, dat voor 20 procent eigenaar is van Volkswagen - liet Scharpings “correctie” van gisteren opnieuw zien dat het moeilijk kan worden tot de Bondsdagverkiezingen het beeld te handhaven van een SPD die hem eensgezind als lijsttrekker steunt.