Aantal 'Euroskeptici' Tories groeit

LONDEN, 22 MAART. De Britse minister van buitenlandse zaken Douglas Hurd pleit vandaag in Brussel voor de Britse visie op een Europa van de Zestien in de wetenschap dat in Europa's hoofdkwartier alleen Spanje met hem is, en dat thuis in Londen partijprominenten dreigen af te treden indien hij akkoord gaat met een zwak compromis.

Voor het eerst worden hier vraagtekens gezet bij de hoog geachte diplomatieke gaven van Hurd. Hoe heeft hij het zover kunnen laten komen dat de door de Britten immer bepleite uitbreiding van de Gemeenschap met Noorwegen, Zweden, Finland en Oostenrijk onlosmakelijk verbonden lijkt te zijn geraakt met de toekomstige invloed van de lidstaten op het blokkeren van gezamenlijke besluiten? Waarom bevindt de regering zich, twee maanden vóór toch al moeizame Europese verkiezingen, in een positie die als anti-Europees geïnterpreteerd kan worden?

De mate van invloed die Groot-Brittannië op de besluitvorming in een uitgebreide Gemeenschap zal kunnen toepassen, heeft zich hier ontwikkeld tot een toetssteen voor de gewenste kwaliteit van een verenigd Europa. Zelfs Conservatieve Lagerhuisleden die in het verleden met premier Major mee vóór het Verdrag van Maastricht hebben gestemd, zeggen nu: genoeg is genoeg. De Euroskeptici in de partij zien hun gelederen op dit punt aanzwellen tot ongekende proporties.

Zelfs ministers uit Majors kabinet, die tot nu toe de pro-Europeanen in de Lagerhuisbanken het hof maakten om hun status van troonpretendent te benadrukken, stellen zich nu compromisloos op. Zo noemde gisteren Kenneth Clarke, minister van financiën, de Britse opstelling in Brussel “volmaakt consequent en getuigend van gezond verstand”. Hij lichtte toe: “We gaan gewoon niet door de bocht voor de een of andere regel die voorschrijft dat meerderheidsbesluiten op de een of andere manier aangepast hoeven te worden naarmate je de EG groter maakt. Zo'n redenering zou alleen maar betekenen dat steeds meer landen en steeds meer bevolkingsgroepen weggestemd kunnen worden door de rest.”

Hurd leek gisteren de Euroskeptici gerust te stellen door te zeggen dat de Britse regering bereid is pal te staan en dat langdurig vol te houden. Daarmee wordt het verkopen van een eventueel compromis waaraan door de Europese partners wordt gesleuteld, moeilijker. “Opnieuw een concessie aan Brussel” zal volgens de Euroskeptici tot het aftreden van “tenminste enkele” staatssecretarissen leiden, terwijl “de poot stijfhouden in Brussel” electoraal gewin in de Europese verkiezingen zou opleveren. De aanhangers van deze redenering wijzen op een opiniepeiling van het partijbestuur die zou uitwijzen dat drie op de vier partij-activisten tegen een verzwakking van het Britse stemrecht in Europa zijn.