Z-Afrika: top politie ontkent 'Goldstone'

JOHANNESBURG, 21 MAART. Het besluit van president De Klerk om drie politiegeneraals op non-actief te zetten wegens hun vermeende betrokkenheid bij het organiseren van politiek geweld in Zuid-Afrika heeft geleid tot een openlijke confrontatie met de top van de politie.

De hoofdcommissaris van politie, generaal Johan van der Merwe, nam dit weekeinde zijn collega's, onder wie zijn rechterhand generaal Basie Smit, in bescherming. Hij uitte zware kritiek op het rapport van de onafhankelijke Goldstone-commissie, waarop De Klerk zijn besluit baseerde. Volgens Van der Merwe bestaat het rapport “uit zeer weinig feiten en veel beschuldigingen”. Hij noemde het “absoluut schokkend” dat “het zogenaamde bewijs tegen één van de generaals gebaseerd is op geruchten”.

De onafhankelijke Goldstone-commissie kwam vrijdag met “sterke aanwijzingen” dat een groep binnen de Zuidafrikaanse politie onder meer wapens had geleverd aan Inkatha, om zo het geweld in de zwarte woongebieden aan te wakkeren. Ook zou de groep, volgens de getuigenis van een anonieme politieman, de moordaanslagen in de treinen en het geweld rond de arbeiderspensions (hostels) in de zwarte townships hebben georganiseerd. De drie generaals hadden volgens Goldstone de leiding over het project. Het rapport wordt in Zuid-Afrika gezien als het eerste duidelijke bewijs dat een zogeheten 'Derde Macht' binnen het overheidsapparaat het geweld aanwakkert om het land te destabiliseren.

De betrokken generaals hebben dit weekeinde alle beschuldigingen ontkend. Hun belangrijkste kritiek is dat de commissie in het verhoor voorafgaande aan de publicatie van het rapport de beschuldigingen niet aan hen zou hebben voorgelegd. Zij overwegen nu juridische stappen om hun naam te zuiveren. Ook de Inkatha Vrijheidspartij wees het rapport van de hand als een lastercampagne tegen de partij in de aanloop naar de verkiezingen.

De verdachten kregen dit weekeinde steun van de Club van Generaals van de Zuidafrikaanse politie, een organisatie van generaals en hun gepensioneerde oud-collega's. De Club sprak in een verklaring haar “misnoegen en teleurstelling” uit over de maatregelen van De Klerk. Volgens de verklaring hebben de drie generaals niet het recht gekregen te reageren op beschuldigingen die in het geheim door één getuige zijn gemaakt.

Mogelijk deze week nog zal een team van internationale politierechercheurs op uitnodiging van de Zuidafrikaanse regering en de Uitvoerende Overgangsraad (UOR) het onderzoek naar de 'Derde Macht' voortzetten. De onderzoekers krijgen de beschikking over al het materiaal waarop de Goldstone-commissie beslag heeft gelegd. Een groot deel daarvan is niet in het rapport van afgelopen vrijdag gepubliceerd.