Vreemdelingentoezicht strenger; Kosto: 1.200 ambtenaren extra nodig

PAG.9 HOOFDARTIKEL

DEN HAAG, 21 MAART. Staatssecretaris Kosto (justitie) heeft twaalfhonderd extra ambtenaren nodig voor de verscherping van het vreemdelingentoezicht.

Hij denkt daarbij aan duizend mensen bij de vreemdelingenpolitie en de marechaussee en tweehonderd voor de administratieve ondersteuning. Justitie heeft inmiddels enkele honderden uitzendkrachten ingehuurd voor het horen van asielzoekers.

Niet bekend

De invoering van controles in treinen en op autowegen betekent dat het aantal mensen dat is belast met de uitvoering van het vreemdelingentoezicht moet worden verdubbeld, zo zei Kosto gisteren in het NOS-televisieprogramma Het Capitool. Op dit moment werken bijna vijfhonderd politiemensen en marechaussees in het binnenlandse vreemdelingentoezicht. Op Schiphol zijn 528 marechaussees actief.

Het kabinet beslist een dezer dagen over de wijze waarop de verscherping van het vreemdelingentoezicht in de praktijk moet worden gebracht. De Tweede Kamer ontvangt hierover nog deze week een brief van het kabinet.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van justitie moeten de controles aan of achter de grens ertoe bijdragen dat de druk op de opvangcentra voor asielzoekers wordt verlaagd. Mensen die op het eerste gezicht geen enkele reden lijken te hebben om in Nederland asiel aan te vragen worden sneller behandeld, aldus Justitie. Het gaat daarbij met name om mensen uit Oost-Europese landen. Dat staat in een circulaire die het departement onlangs heeft verspreid onder het personeel.

Justitie ontkent dat asielaanvragers uit die landen naar Duitsland of België worden teruggestuurd zonder te zijn gehoord omdat zij uit een land komen dat door Justitie als 'veilig' wordt beschouwd. “Elke asielaanvraag wordt behandeld”, aldus de woordvoerder van het departement. Vaak is het asielverhaal van Oosteuropese vreemdelingen “heel dun”.

Op dit moment ligt bij de Tweede Kamer een wetsvoorstel van minister Hirsch Ballin waarin staat dat asielaanvragen van personen uit 'veilige landen' als 'kennelijk ongegrond' zullen worden afgedaan. De lijst met landen die als veilig worden beschouwd zal niet worden opgesteld voordat het parlement de wet heeft aangenomen, aldus het departement.

Pag.3: Uitzendkracht neemt 'eerste gehoor' af

Waar de duizend politiemensen en marechaussees vandaan moeten komen, weet staatssecretaris Kosto nog niet. Een van de problemen is dat de nieuwe ambtenaren opsporingsbevoegdheid moeten hebben. Kosto ontkomt niet aan het opleiden van een deel van de door hem gevraagde mensen, zo zegt de woordvoerder van Justitie. De staatssecretaris heeft in elk geval zijn oog al laten vallen op een contingent van 185 man dat nu voor de politie in Amsterdam en Den Haag werkt en belast is met surveillerende taken. Het gaat om marechaussees die onder meer worden ingezet bij de bewaking van ambassades en consulaten in beide steden.

Justitie heeft inmiddels “enkele honderden” hooggeschoolde uitzendkrachten in dienst genomen om het zogenoemde 'eerste gehoor' af te nemen. Daartoe is een contract afgesloten met een uitzendbureau. De uitzendkrachten tekenen het asielrelaas van de betrokkene op aan de hand van een vragenlijst. Op grond daarvan besluiten ambtenaren over de gegrondheid van het asielverzoek. De interviews door het uitzendpersoneel kunnen worden bijgewoond door de vereniging VluchtelingenWerk of een advocaat. Justitie zegt dat het uitzendpersoneel is aangetrokken omdat voor het afnemen van deze interviews inmiddels een wachtlijst bestaat van 17.000 vreemdelingen. De langste wachttijd hiervoor bedraagt twee maanden, aldus het departement, de gemiddelde wachttijd ongeveer dertig dagen.

Kosto benadrukte gisteren dat echte vluchtelingen nog steeds welkom zijn in Nederland, maar economische emigranten niet. Hij gaf toe dat de steekproeven achter de grens geen sluitende controle zullen opleveren; hij hoopt dat de maatregel wel het effect zal hebben de echte kansloze asielzoeker wordt ontmoedigd.

Volgens staatssecretaris Dankert (buitenlandse zaken) staan Duitsland en België niet te springen om vreemdelingen die in Nederland worden afgewezen terug te nemen. Hij wijst erop dat daarover wel afspraken bestaan in het Verdrag van Schengen, dat per 1 januari in werking is getreden. Volgens 'Schengen' mag Nederland een vreemdeling terugsturen als zijn asielverzoek al in een andere verdragsstaat is afgewezen. Volgens Justitie komt tweederde van het aantal personen dat in Nederland asiel vraagt via België of Duitsland binnen. Beide landen kampen echter met dezelfde grote toestroom van asielzoekers. Het merendeel is afkomstig uit het voormalige Joegoslavië.

Minister Pronk (ontwikkelingssamenwerking) zei vanmorgen geen geld van zijn begroting te zullen uittrekken voor de opvang van asielzoekers, zoals hij in het verleden wel heeft gedaan. “Dat was ook niet niet onterecht”, aldus Pronk voor de NCRV-radio, “omdat het voor een deel natuurlijk een probleem is van de landen van herkomst”. Pronk vindt echter dat er een grens is bereikt waar het de belasting van zijn budget betreft.