Ierse minister: tijdelijk bestand IRA voldoende voor begin vredesoverleg

LONDEN, 21 MAART. De IRA en zijn politieke arm Sinn Fein lijken op het punt te staan een belangrijke concessie af te dwingen, juist op het moment dat spectaculaire aanslagen het grote publiek meer dan ooit doen walgen van hun acties. De Ierse minister van buitenlandse zaken, Dick Spring, heeft in een nog te publiceren vraaggesprek gesuggereerd dat niet een permanent- maar ook een tijdelijk staakt-het-vuren van de IRA genoeg kan zijn om tot politiek overleg te komen.

Springs uitlatingen werden bekend op het moment dat de IRA zaterdag in Noord-Ierland met een mortier een Britse legerhelikopter neerschoot, een primeur die door groot geluk (nog) geen mensenlevens eiste.

In een atmosfeer die in toenemende mate verziekt wordt door IRA-acties als de mortierbeschietingen van Heathrow en door uitblijven van een positieve respons van Sinn Fein op vredesvoorstellen van de Britse en Ierse regering, wordt de uitlating van Spring gezien als een poging “de beste kans op vrede in twintig jaar” alsnog te redden. De Brits-Ierse Downing Street Declaration van 15 december vorig jaar stelde als voorwaarde voor deelname van de republikeinen aan het politieke proces dat de IRA de wapens permanent zou neerleggen.

Spring zegt nu in het vraaggesprek: “Als zij een tijdelijk staakt-het-vuren aanbieden, dan zullen wij een manier willen vinden waarop we daarmee constructief aan de slag kunnen, zonder dat we concessies aan hen doen.”

Sinn Fein dat steeds heeft aangedrongen op verdere onderhandelingen met de Britse regering vóór zij met een “ja” of “nee” op het Brits-Ierse voorstel kon komen, reageerde meteen positief door te spreken van een “openbreken van het hele vredesscenario. Daar zijn we blij mee en dat moeten we verder verkennen en positief gebruiken”.

De formulering van Spring wordt door de Unionisten in Noord-Ierland gezien als de zoveelste aanwijzing dat de Britse en Ierse regering zich door de IRA/Sinn Fein laten dicteren en om de tuin laten leiden. Maar vooral in Dublin heerst nog steeds het geloof dat binnen de republikeinse beweging een strijd gaande is tussen hardliners en degenen die hun heil willen zoeken in het politieke proces. Die laatste factie zou worden vertegenwoordigd door Gerry Adams.

De analyse van Springs uitlatingen luidt in dat scenario dat de Britse en Ierse regering erop uit zijn Adams een steuntje in de rug te geven, zodat hij zich binnen eigen gelederen sterk kan maken voor de vreedzame oplossing. Dat dat steuntje uit Dublin komt en niet uit Londen heeft alles te maken met het feit dat John Major zich niet kan veroorloven de Unionisten zover van zich te vervreemden, dat hij niet meer kan rekenen op hun negen stemmen in het Lagerhuis. In het aanzicht van de Europese verkiezingen en na de recente aanslagen neigen die toch al naar verwerping van het Brits-Ierse vredesvoorstel.