'Extra personeel past beter bij opvangcentra'

ROTTERDAM, 21 MAART. Het ministerie van justitie dreigt de vrijdag verkregen blanco cheque om de groeiende 'stroom' asielzoekers in te dammen op een verkeerde manier te verzilveren. Dit blijkt uit de reacties van de fracties van PvdA, VVD en GroenLinks op het plan van staatssecretaris Kosto om duizend extra personeelsleden in te zetten aan de grenzen en bij controles in treinen.

Het departement kan de extra mankracht beter inzetten in de opvangcentra, waar de wachtlijsten inmiddels fors zijn oplopen, aldus de partijen. Ook de Marechaussee Vereniging heeft het plan inmiddels een lege dop genoemd en zegt meer te zien in het opnieuw invoeren van persoonscontroles aan de grens. VluchtelingenWerk wijst op de onmogelijkheid met open grenzen zoals Nederland die kent strenge controles te houden. De hulporganisatie wijst ook op de lange wachtlijsten die zijn ontstaan.

Die wachttijd bedraagt volgens de hulporganisaties soms een maand voordat nieuw aangekomen vluchtelingen voor het eerst een ambtenaar van Justitie spreken, terwijl voor dit 'intake' gesprek eigenlijk een termijn van twee dagen staat. Na dit gesprek volgt een verhoor, waarna Justitie de scheiding maakt tussen kansrijke en kansarme asielzoekers. Hoewel voor dit gesprek een termijn van tien dagen na aankomst staat, wachten sommige vreemdelingen ruim twee maanden op het verhoor.

P. Rosenmöller, Tweede-Kamerlid voor GroenLinks, wijst erop dat 17.000 mensen momenteel op een dergelijk verhoor zitten te wachten. Een maand geleden volgde Rosenmöller gedurende een week de handelingen in een asielzoekerscentrum in Zeewolde, uitgerekend een centrum dat volgens Vluchtelingenwerk zo overvol zit dat Justitie er geen 'intake'-gesprekken meer wil houden. “Ik ontmoette daar een Roemeense man die op 26 november in Nederland was binnengekomen en half februari voor het eerst in aanraking kwam met Justitie”, aldus Rosenmöller. De Roemeense man is volgens het Tweede-Kamerlid geen uitzondering.

De politieke partijen zijn ook bezorgd over de manier waarop het extra personeel van staatssecretaris Kosto straks de controles gaat uitvoeren. De Marechaussee Vereniging wijst op het selecteren van huidskleur, hetgeen bij de diverse partijen weerstand oproept.

De belemmering stapelen zich op. Op dit moment wordt iedere vreemdeling die asiel aanvraagt in de 'mallemolen' van procedures opgenomen. Een voorbeeld is een Belg die enige tijd geleden asiel aanvroeg in Nederland en inderdaad in de procedure belandde. Toen bleek dat de man een extreem-rechtse achtergrond had en een persconferentie wilde organiseren in een van de centra, werd hij het land uitgezet.

Het voorbeeld geeft aan dat Kosto's nieuw personeel weliswaar meer vluchtelingen bij de grens kan opvangen maar zodra die asiel aanvragen, mogen ze doorreizen naar een opvangcentrum. Het opstellen van een lijst met veilige landen, waardoor groepen vluchtelingen uit Roemenië en Polen bijvoorbeeld aan de grens al worden teruggestuurd, kan dat verhinderen. Maar een dergelijk plan is nog slechts een wetsvoorstel van minister Hirsch Ballin (justitie), waarover de Tweede en de Eerste Kamer zich nog moeten uitspreken.