Tien kerken in Den Haag gaan dicht

DEN HAAG, 19 MAART. Van de 35 hervormde en gereformeerde kerken in Den Haag moeten er de komende vier jaar tien worden gesloten. De sluiting is nodig om de kerkelijke financiën op orde te brengen. De huidige 35 kerken zijn samen goed voor 40.000 tot 45.000 gelovigen. In de jaren twintig telde Den Haag nog bijna vijftig hervormde en gereformeerde kerken.

In 1993 werden bij de hervormde kerk de boeken afgesloten met een tekort van ruim 400.000 gulden. Een jaar eerder bedroeg het tekort circa 250.000 gulden. De kerkelijke inkomsten bedroegen in 1993 ruim 4,6 miljoen, waarvan de helft afkomstig was uit kerkelijke bijdragen, collectes, giften en bazars. De uitgaven waren vijf miljoen waarvan ongeveer een vierde deel besteed werd aan predikantssalarissen als ook een aanzienlijk deel aan het onderhoud van kerkgebouwen.

In Den Haag - Scheveningen en Loosduinen niet meegeteld - zijn twintig hervormde en vijftien gereformeerde kerkgebouwen. Onder gereformeerden is men niet gelukkig met de vaart die van hervormde kant achter de bezuininigingsoperatie wordt gezet. Dominee J. Eikelboom die voorzitter is van het het overkoepelend gereformeerd overleg in Den Haag, zegt dat de gereformeerde financiën tot het jaar 2000 nog goed in orde zijn en dat het daarom niet op zijn plaats is nu bezuinigingsmaatregelen te nemen.

J.F. Dienaar, voorzitter van de centrale kerkeraad van hervormd Den Haag, acht de ingrijpende sanering van het gebouwenbestand waar onlangs toe besloten is, echter noodzakelijk omdat de kerkgebouwen anders alle geld dreigen op te slokken. J.H. Gerritsen, secretaris van de centrale kerkeraad van de zestien hervormde wijkgemeenten, zegt dat het niet alleen gaat om bezuinigingen op gebouwen, maar ook om vermindering van de personeelslasten omdat “de kerk niet kan blijven interen op haar vermogen”. Daarom is gisteravond besloten dat het aantal hervormde predikantsplaatsen met twee moet worden verminderd. Nu heeft Den Haag nog achttien hervormde en veertien gereformeerde predikantsplaatsen.

Gerritsen verwacht dat er geen predikanten ontslagen zullen worden. “Wij lossen dit op door vacatures die ontstaan, onvervuld te laten en onder de resterende predikanten de werkzaamheden wat anders te verdelen.” Predikanten in een grotestadsgemeente als Den Haag hebben volgens het kerkelijk bureau in Den Haag een inkomen van rond de 90.000 gulden per jaar plus soms nog vrij wonen. Hun beroep wordt ongeveer even zwaar genoemd als dat van een huisarts die ook circa tweeduizend mensen onder zijn hoede heeft. Volgens Gerritsen wordt “de kerk wel steeds kleiner, maar het aantal kerkelijke activiteiten groter. Dus wordt er van een predikant nog erg veel gevraagd.”

Niet alle Haagse hervormde en gereformeerde kerken worden door bezuinigingen en sluitingen getroffen. Zo blijven de binnenstadswijk Centrum/ Schilderswijk en de wijk Archipelbuurt/ Benoordenhout buiten de saneringsslag. In deze buurten hadden hervormden en gereformeerden eerder al één kerk gevormd waarbij het aantal kerken en het aantal predikantsplaatsen verminderd werden. Dominee J.C. van Dongen die in de gegoede Archipelbuurt/ Benoordenhout werkt, vindt de ontwikkeling die de hervormde kerk en de gereformeerde kerken nu meemaken, beslist niet negatief. Eindelijk komt er “een eind aan die grote preekschuren die niet meer van deze tijd zijn. Als kerk zijn we allang naar de marge van de samenleving gedreven. Dat kwam niet doordat de bijbel geen goed produkt was, maar doordat de kerken van marketing geen kaas hebben gegeten.”