Indonesische fraudezaak breidt zich uit

JAKARTA, 19 MAART. De president-directeur van Bapindo, één van Indonesië's grootste staatsbanken, is op last van de procureur-generaal in hechtenis genomen.

President Towil Heryoto is tot dusverre de hoogste functionaris tegen wie juridische stappen worden ondernomen in de geruchtmakende fraudezaak 'Golden Key', een dubieus investeringsproject in de petrochemische sector, waarvoor Bapindo naar schatting 430 miljoen dollar krediet zou hebben verleend zonder enig onderpand.

Begunstigde van deze 'zachte' lening en sinds vorige maand tevens beklaagde is de Indonesische ondernemer van Chinese afkomst Eddy Tansil (42). Hij wilde in het Westjavaanse Cilegon drie fabrieken neerzetten voor de produktie van acrylvezels en de grondstoffen voor PVC en plastics. Voor de realisering van dit mammoetproject sloot hij een lening bij de staatsbank Bapindo (Indonesische Ontwikkelingsbank).

In 1991 ontving Tansil een kredietbrief ter waarde van 430 miljoen Amerikaanse dollars voor de aanschaf van machines. Deze kredietbrief, die pas verzilverd kon worden na levering van de goederen, kreeg na enkele maanden plotseling een zogeheten 'rode clausule', hetgeen betekent dat hij ook verzilverd kon worden als de goederen nog niet waren geleverd. Volgens het parlementslid voor regeringspartij Golkar A.A. Baramuli, die de zaak vorige maand in de openbaarheid bracht, zouden de machines in kwestie nooit zijn gearriveerd en is de kredietbrief inmiddels liquide gemaakt door één van Tansils bedrijven in Hong Kong. Intussen zou de niet-invorderbare schuld bij Bapindo, hoofdsom en rente, zo'n 1,3 miljard gulden belopen.

Towil Heryoto is de derde verdachte in het onderzoek dat de procureur-generaal laat instellen in deze fraudezaak sinds in het parlement vragen zijn gesteld. De eerste verdachte is Tansil zelf en de tweede is Maman Suparman, onderdirecteur van Bapindo's filiaal in Jakarta. Toen het omstreden krediet aan de Golden Key-groep werd verstrekt, was Towil de directeur van Bapindo die verantwoordelijk was voor kredieten. Een woordvoerder van de procureur liet weten dat men, indien nodig, beslag zal leggen op Towils bezittingen.

De Indonesische pers heeft de laatste weken veel aandacht besteed aan deze zaak. De grote vraag is hoever het onderzoek zich zal uitstrekken, want het bankschandaal heeft politieke vertakkingen. Vorige maand werd eveneens bekend dat de 'hoge functionaris' die Tansil heeft voorgesteld aan en zijn project heeft aanbevolen bij de toenmalige minister van financiën niemand minder is dan admiraal b.d. Sudomo, tot vorig jaar coördinerend minister van veiligheid. Die durfde zijn hand waarschijnlijk in het vuur te steken voor het project, omdat destijds een aandeel van 14 procent in handen was van de zakenman Hutomo Mandala Putera, alias 'Tommy', de jongste zoon van president Soeharto.

    • Dirk Vlasblom