Christelijke waarden

Rita Kohnstamm bepleitte in navolging van F. Bolkestein een herinvoering van christelijke waarden.

Het is nog maar de vraag of het christendom wel het fundament van onze cultuur is, zoals Kohnstamm beweert (NRC Handelsblad, 12 maart). Ons intellectuele erfgoed van de klassieken, van het humanisme en van de verlichting is even basaal, om nog maar te zwijgen over het weliswaar jonge maar zeer krachtige kapitalistische ethos. Ook vraag ik me af wat in onze onderhandelingscultuur een christelijke waarde als naastenliefde betekent. Belangenconflicten goed uitvechten, bijvoorbeeld, is net zo belangrijk als van elkaar houden. En is de collectieve desoriëntatie waar Kohnstamm op wijst, niet juist mede een gevolg van de christelijke waarden? Denk bijvoorbeeld aan de monsterlijke combinatie tussen het dualisme natuur/ cultuur (lichaam/geest) en het concept van de mens als Gods rentmeester.

Kohnstamm wijst er terecht op dat niet alles relatief kan zijn en dat 'iets' de democratische zaakjes bij elkaar moet houden, een collectieve waarde die een brug tussen alle verschillen vormt. Ik heb altijd gedacht dat die brug nu net de democratische gedachte zelf is. Democratie is onbevoogde en onbevoogdende communicatie. Ik zou niet weten wat het christendom (of de islam of het taoisme of het humanisme) daaraan toe te voegen heeft.

    • G.J. Smeets