VNO: energieheffing GroenLinks leidt niet tot veel meer banen

DEN HAAG, 18 MAART. Lijsttrekker I. Brouwer van GroenLinks denkt met een brede energieheffing 'een tweesnijdend zwaard' in handen te hebben; een schoner milieu en een stijgende werkgelegenheid. Volgens A. Rinnooy Kan, voorzitter van de werkgeversorganisatie VNO, is een milieubelasting 'leuk' voor de fiscus, maar voor het milieu zal het geen effect hebben.

De twee voerden gisteravond in het gebouw van de Tweede Kamer een scherp debat over de haalbaarheid van een energieheffing in Nederland, maar de meningsverschillen waren aan het slot nog net zo groot als vooraf.

In het verkiezingsprogramma van Groenlinks kiest de partij op grote schaal voor marktconforme instrumenten zoals de verdubbeling van energieprijs en het verhogen van de accijns op benzine. De opbrengst van die heffing, 31 miljard gulden in vier jaar, wordt door een verlaging van de loonkosten voor de werkgevers en dalende inkomstenbelasting voor werknemers teruggesluisd. Het milieubeleid zal uiteindelijk resulteren in 29.000 extra arbeidsplaatsen.

De voorzitter van het VNO gelooft niet in het terugsluizen van de milieubelasting. “In het allergunstigste geval levert dit beleid een paar duizend banen op omstreeks het jaar 2010. Het is echter volkomen irreëel om te denken dat de burgers een verdubbeling van de energieheffing zomaar accepteren omdat het goed voor het milieu zal zijn. Ze zullen op enige wijze compensatie willen en dan zal het plan geen banen opleveren, maar vijftigduizend banen kosten. Dit plan heb ik dan ook volstrekt gediskwalificeerd”, aldus Rinnooy Kan.

Groenlinks liet haar programmma doorberekenen op milieueffecten door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne (RIVM). Het verminderde energieverbruik heeft als gevolg dat de uitstoot van koolstofdyoxide (CO2) in het jaar 2000 met acht procent zal dalen. Meer dan waar het Nationaal Milieubeleidsplan2 op uitkomt. Brouwer: “Een brede energieheffing is in het belang van een duurzame economie. Hoe langer we daarmee wachten, hoe hoger de kosten zullen zijn en hoe verder het Nederlandse bedrijfsleven achter de ontwikkelingen aan zal blijven lopen. Als we nu niets doen, bloedt de industrie op een gegeven moment vanzelf dood. Dat kan toch niet de bedoeling van het VNO zijn.”

Volgens Rinnooy Kan heeft het verhogen van energieprijzen geen enkele zin zolang er geen milieuvriendelijk alternatief voor handen is. “Of je het kwartje van Kok nou een rijksdaalder of een tientje maakt, milieubelastingen zijn doorgaans ordinaire belastingmaatregelen. De burgers betalen mokkend de meerprijs en de overheid staat welwillend klaar om deze melkkoe te melken.”

De milieu-effecten die de dubbele energieheffing opleveren zijn volgens Rinnooy Kan zeer bescheiden. “Nederland produceert maar 0,75 procent van de CO in de wereld, we moeten niet voorop willen lopen met vergaande maatregelen. Daar komt bij dat het broeikaseffect zeker niet onomstreden is. Energiebesparing is wel belangrijk, maar mevrouw Brouwer wil met grote sprongen terwijl mij een klein pasje meer op zijn plaats lijkt.”

Brouwer vindt de visie van Rinnooy Kan er één van een ouderwetse werkgever. “De jonge generatie denkt niet alleen aan loonsverhogingen. Zij willen flexibele arbeidstijden en een leefbare samenleving. De vakbonden hebben al gezegd dat ze bij een invoering van een energieheffing geen hogere lonen zullen eisen. Zoals Rinnooy Kan praat zullen de saneringskosten voor de volgende generatie zijn.”