Tuinders blij met verzet Bukman tegen HSL-tracé

Minister Bukman (landbouw) keerde zich in het kabinet tegen het tracé van de Hoge Snelheidslijn door het kassengebied boven Rotterdam. Dat de broer van de minister bestuurslid is van de veiling van Bleiswijk, speelt volgens de meeste tuinders geen rol.

ROTTERDAM, 18 MAART. Hem heeft het verzet van minister Bukman (landbouw) niet verrast, zegt voorzitter W. Haket van veiling De Kring in Bleiswijk glimlachend. Maar dat de minister in het kabinet zou protesteren tegen de Hoge Snelheidslijn door het kassengebied ten noorden van Rotterdam, heeft uiteraard niets te maken met zijn broer.

Nee, de broer van de minister, die een half jaar geleden nog voorzitter was van de veiling in Bleiswijk was en nog steeds in het bestuur zit, “is altijd afgehouden van kwesties waarbij belangenverstrengeling vermoed kon worden”, zegt Haket. “De minister is er gewoon goed van op de hoogte dat de tuinders mordicus tegen zijn. Het nieuwe kassengebied heeft hij enkele maanden geleden zelf geopend.”

Voor de tuinders in het kassengebied tussen Berkel en Rodenrijs, Bleiswijk en Bergschenhoek kwam de plotselinge interventie vorige week vrijdag van minister Bukman tegen de HSL wel als een verrassing. De spoorlijn van de snelle trein mocht niet door de kassen, zei Bukman in het kabinetsberaad, waar naar ieders verwachting knopen zouden worden doorgehakt. De landbouwminister stelde dat gebied van internationaal belang was en bovendien in aanmerking kwam voor uitbreiding. Bukmans interventie was opvallend, omdat in de voorbereidingen naar het kabinetsberaad de ministeries van VROM en Verkeer en Waterstaat het volledig eens waren geworden over het 'voorkeurstracé' van de HSL. Ook het ministerie van landbouw was bij deze vergaderingen vertegenwoordigd, eerst op ambtelijk niveau, daarna door staatssecretaris Gabor. Landbouw had geen wezenlijke bezwaren geopperd tegen de doorsnijding door de HSL van het kassengebied.

“Ik heb kort geleden een brief over de HSL geschreven aan de minister-president”, zegt voorzitter C.J. Overkleeft van de afdeling West-Nederland van de Nederlandse Christelijke Boeren- en Tuindersbond (NCBT). “Met Bukman heb ik niet gesproken.” Ook de (katholieke) Westelijke Land- en Tuinbouworganisatie (WLTO) had zich tot nog toe niet direct tot de minister gewend. “Wij hebben als organisatie weinig goeds beleefd met deze minister, die de import van goedkope tomaten van buiten de EG toestaat en ons heeft opzadeld met peperdure milieu-eisen”, zegt bestuurslid C. van den Burg uit Bleiswijk.

Blij zijn de tuinders wel met onverwachte weerstand van Bukman tegen de HSL. Het tracé van de HSL mag dan nog niet vaststaan, dat het kassengebied niet ongeschonden blijft, was hen allang duidelijk geworden. Voor de spoorlijn moet een strook grond van enkele tientallen meters breed worden vrijgemaakt, dwars door het kassengebied. Dat betekent volgens de tuinders dat kassen moeten verdwijnen, bedrijven in tweeën worden gespleten en de waarde van zowel grond als de ondernemingen vermindert. “De hele samenhang in het gebied verdwijnt”, zegt Overkleeft van de NCBT, “Het is een modern gebied met veel gloednieuwe kassen. Zo'n spoorlijn grijpt diep in”.

Vooral voor de Overbuurtse Polder zijn volgens de tuinders de gevolgen groot. “Daar zijn vorig jaar voor vele tientallen miljoenen guldens kassen neergezet”, zegt tuinder C. van der Knaap in Bleiswijk, bestuurslid van de WLTO. “Dat is volledig in overeenstemming met het bestemmingsplan gebeurd. Alleen Bleiswijk biedt zoveel uitbreidingsmogelijkheden voor de tuinbouw.” Daarbij bouwt de electriciteitsmaatschappij Zuid-Holland een warmte-krachtcentrale waaraan de tuinders zullen worden gekoppeld. Een netwerk van buizen dwars door het kassengebied levert de tuinders warm water en CO2. “Met dat netwerk is een investering van tientallen miljoenen guldens gemoeid.”

Als de bouw van de HSL door het kassengebied wordt doorgezet, zal het uitkopen van de tuinders in de Overbuurtse polder de overheid volgens Van der Knaap honderden miljoenen gulden kosten. “Als ik gedwongen wordt de boel te slopen, zou ik de zaak meteen maar helemaal opdoeken en ergens anders opnieuw beginnen.” Zo denkt ook tuinder N. van der Knaap (geen familie) er over. In de tekeningen die hij heeft gezien, moeten tien gloednieuwe kassen van zijn bedrijf verdwijnen. Ook voor hem is het “alles of niets”. Van der Knaap wil niet naast de trein wonen. Het talud wordt volgens de plannen aangelegd op een zeven meter hoge dijk, die van nabijgelegen kassen licht zal wegnemen. Verder versterkt het grote glasoppervlak van de kassen het geluid van de voorbij denderende treinen, met aanzienlijke geluidsoverlast voor de omwonenden.

Dat Bukman door zijn broer gesouffleerd zou zijn op de valreep een veto over het 'voorkeurstracé' uit te spreken, achten de tuinders, tevens leden van veiling De Kring, onwaarschijnlijk, maar niet onmogelijk. “Het is hem er om te doen geweest het verlies voor het CDA bij de verkiezingen beperkt te houden”, meent kweker Bregman. “Maar mij maakt het toch niets uit. Ik heb geen vertrouwen in die Bukman.”

Een functionaris van een landbouworganisatie, die niet bij naam wil worden genoemd, wil “niets te maken hebben met wat die Bukmannen met elkaar doen”. Maar hij denkt er het zijne van: “Het is een heel klein wereldje, waar veel bestuursleden verschillende petten op hebben en persoonlijke contacten vaak erg belangrijk zijn”

    • Zeger Luyendijk