SVR is tegen extra sancties werklozen

DEN HAAG, 18 MAART. De meerderheid van de Sociale Verzekeringsraad (SVR) heeft ervan afgezien strengere sancties in te voeren voor werklozen die niet aan hun verplichtingen voldoen.

De vertegenwoordigers van de vakbeweging en de meeste Kroonleden kozen gisteren tijdens een vergadering van de SVR voor 'zachte' varianten uit de mogelijke sancties; de werkgevers kregen dus onvoldoende steun voor een strengere aanpak. De vertegenwoordiger van het ministerie van sociale zaken voorspelde dat staatssecretaris Wallage met de keuze van de raad de nodige moeite zal hebben.

Wallage had er eerder bij de Sociale Verzekeringsraad op aangedrongen bedrijfsverenigingen te verplichten nieuwe sancties door te voeren. Zijn ambtenaar stelde gisteren vast dat de raad in feite kiest voor bestendiging van de bestaande situatie. Een woordvoerder van het ministerie kon vanochtend nog niet zeggen of Wallage nu nadere stappen gaat zetten, dan wel zich bij het besluit van de SVR neerlegt.

Een gevolg van de gisteren vastgestelde regels is bijvoorbeeld dat een werkloze die passend werk niet wil aanvaarden of niet probeert dat te vinden, dan wel weigert zich te laten scholen, 10 procent van het dagloon waarop zijn WW-uitkering is gebaseerd kan kwijtraken gedurende 8 weken. Afhankelijk van de ernst van zijn nalatigheid kan dat oplopen tot een sanctie van 30 procent gedurende 42 weken, dan wel het intrekken van de hele uitkering in de volledige WW-periode. De werkgevers meenden dat een werkloze in zo'n situatie altijd met de zwaarste sanctie, het volledig intrekken van de uitkering, moet worden gestraft.

De bevoegdheid om regels vast te stellen voor de sancties waarmee bedrijfsverenigingen werklozen kunnen straffen, berust sinds 1987 bij de Sociale Verzekeringsraad. Tot nu toe had de raad echter geen uniforme regels gemaakt, maar dat overgelaten aan de bedrijfsverenigingen en hun federatie. Dat leidde in de praktijk tot verschillen in de uitvoering; de ene bedrijfsvereniging was strenger dan de andere.

De raad heeft de verplichtingen nu in vijf categorieën ingedeeld. Daarbij worden de sancties steeds strenger worden naarmate het om een zwaardere verplichting gaat. Verwacht wordt dat deze regels per 1 juli van dit jaar gaan gelden. De SVR meent dat de bedrijfsverenigingen voor de invoering ervan enige tijd moeten krijgen. Voorzitter Fase heeft overigens opgemerkt dat de SVR ook in de nieuwe situatie de sancties van de bedrijfsverenigingen niet volledig kan bepalen. Niet alleen omdat de wet een ruime uitleg van de regels mogelijk maakt, maar ook omdat de raad uiteindelijk een bedrijfsvereniging niet kan dwingen de sancties toe te passen.

Tot de verplichtingen van een werkloze behoren onder meer het zich tijdig laten inschrijven bij een arbeidsbureau en het meewerken aan een onderzoek naar zijn arbeidsgeschiktheid. Als de bedrijfsvereniging dat nodig acht, kan de werkloze verplicht worden zich dagelijks te melden of op bepaalde uren thuis te zijn. Ook kan de bedrijfsvereniging een werkloze verbieden in een bepaalde periode op vakantie te gaan. Gaat hij toch op vakantie, dan kan de straf luiden dat hij gedurende 16 weken twintig procent van het dagloon verspeelt.

Zo zijn er meer sancties vastgelegd. Een werkloze die niet meewerkt aan een geneeskundig of psychologisch onderzoek, dan wel een onderzoek van een beroepskeuze-adviseur, kan een sanctie worden opgelegd van 10 procent gedurende acht weken. Een werkloze die zich niet tijdig bij een arbeidsbureau laat inschrijven levert voor elke dag 5 procent in, als hij niet meer dan 28 dagen te laat was. Naarmate het verzuim langer duurt, wordt de sanctie hoger.