Kooijmans gaat gesprek Princen niet uit de weg

LUND, 18 MAART. Minister Kooijmans (buitenlandse zaken) wil tijdens zijn reis naar Indonesië begin april spreken met vertegenwoordigers van mensenrechtenorganisaties, onder wie ook P. Princen.

Ondanks het feit dat een meerderheid van de Tweede Kamer van VVD en CDA tegen een ontmoeting is met de voormalige Nederlandse militair Princen, die overliep naar het Indonesische verzet, wil Kooijmans de twintig vertegenwoordigers van mensenrechtengroepen ontmoeten die de Indonesische organisaties zelf afvaardigen. Princen heeft al aangekondigd daarbij aanwezig te willen zijn.

Tijdens een bezoek aan Zweden zei Kooijmans gisteren dat hij uitvoert wat vorig jaar met de Kamer is afgesproken. Hij zal in Indonesië gesprekken voeren over de mensenrechtensituatie als hij begin april met premier Lubbers Indonesië bezoekt. Kooijmans is van mening dat die gesprekken alleen zin hebben als de Indonesiërs zelf uitmaken wie hen vertegenwoordigt bij die discussies.

CDA-Kamerlid De Hoop Scheffer houdt vol dat Princens aanwezigheid de zaak niet helpt en dat de Indonesische gesprekspartners van Kooijmans zelf moeten inzien dat de minister niet gediend wordt met de aanwezigheid van Princen. Kooijmans deelt die mening van zijn partijgenoot niet en zal die mening ook volgende week donderdag in de Kamer verdedigen. Hij denkt dat het gesprek op niets zal uitdraaien als de Nederlandse regering van tevoren bepaalt wie bij de behandeling van deze uiterst gevoelige kwestie aanwezig mag zijn. Dat zou kunnen leiden tot de conclusie dat Nederland nog steeds 'oude koloniale methodes' hanteert. Dat werkt volgens medewerkers van Buitenlandse zaken averechts.

Er is voor Kooijmans nog een derde motief om deze bijeenkomst met twintig specialisten op het gebied van mensenrechten door te laten gaan. Medewerkers van de minister zeggen dat het geen zin heeft om personen bij dit gesprek uit te sluiten die zich eerder in hun leven vereenzelvigd hebben met de toenmalige vijand van Nederland. Later zijn Princen en anderen onder moeilijke omstandigheden opgekomen voor de rechten van de medeburgers in het vrije Indonesië. Kooijmans heeft als rapporteur van de Verenigde Naties over mensenrechten Princen in het verleden ontmoet. Hem is daarbij opgevallen, zo zeggen medewerkers, dat Princen zich volledig heeft ingezet voor de rechten van medeburgers waarbij hij zelf risico liep voor zijn eigen veiligheid.

Volgens medewerkers van de minister is in Nederland een debat op gang gekomen over hoe vijftig jaar na de bevrijding en de uitroeping van onafhankelijkheid in Indonesië terug te kijken op die feiten. Daarbij speelt verzoening een grote rol. Het niet ontvangen van een in Indonsesië gerespecteerde mensenrechtenexpert zou deze verzoening schaden.

    • Willebrord Nieuwenhuis