Het onderzoek

In totaal hebben drie onderzoeksduo's, elk bestaande uit een Marokkaan en een Nederlander met gelijkluidende kwalificaties, telefonisch gereflecteerd op 257 vacatures.

In 92 gevallen kregen zowel de Nederlandse als de Marokkaanse kandidaat te horen dat in de vacature al was voorzien. Daar kunnen we dus geen discriminatie vaststellen. Bij de overgebleven 165 pogingen kwam er 122 maal met beide sollicitanten een telefonisch sollicitatiegesprek tot stand. Maar bij overige 43 vacatures kreeg de Marokkaan meteen te horen dat er voor de baan al iemand was - of er werd een andere uitvlucht verzonnen - terwijl de Nederlander wèl gelegenheid tot een telefonisch sollicitatiegesprek kreeg. Het omgekeerde - dat de Nederlander werd afgescheept en de Marokkaan niet - kwam niet voor.

Na de telefonische ronde volgt in een sollicitatieprocedure een persoonlijk gesprek. In 60 van de 122 gevallen kregen beide kandidaten te horen dat ze de tweede ronde niet hadden gehaald. In 43 gevallen mochten ze wel allebei komen. In 17 gevallen kreeg alleen Ruud de Wit een uitnodiging en Mustafa El Mansouri niet, in 2 gevallen lag dat andersom.

Bij de 43 uitnodigingen tot nader gesprek voor beide kandidaten was het niet steeds zo dat de nep-kandidaten ook zonder meer konden gaan. Bijvoorbeeld wanneer ze ter plekke een proeve van bekwaamheid moesten afleggen (vis fileren, verkopen) of over een bijzondere kennis moesten beschikken (tropische vissoorten, gordijnstoffen). In 17 gevallen was de kans op ontmaskering gering en konden ze beiden het sollicitatiegesprek aangaan. Die 17 gesprekken resulteerden in 9 dubbele afwijzingen, één dubbele aanname en verder werd de Hollander 6 maal en de Marokkaan éénmaal gekozen.

Tellen we alle gevallen van voordeel in de verschillende fasen van het sollicitatieproces bij elkaar op, dan wordt de Hollander 66 keer uitgekozen tegen 3 maal de Marokkaanse kandidaat. Het netto-getal 63 levert de maat voor discriminatie en die wordt gedeeld op het aantal van 165 bruikbare observaties. In tenminste 38 procent van de gevallen is er dus sprake van discriminatie.