Geen ontmoeting tussen Mandela en koning Zoeloes

JOHANNESBURG, 18 MAART. Het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) heeft de ontmoeting tussen zijn voorzitter Nelson Mandela en Zoeloe-koning Goodwill Zwelithini die vandaag op het programma stond, uit vrees voor een aanslag op Mandela afgezegd.

Het beraad, het eerste tussen de twee leiders sinds Mandela vier jaar geleden uit de gevangenis kwam, was een poging om de explosieve situatie in de provincie KwaZulu-Natal te bezweren.

De bijeenkomst zou worden gehouden in Ulundi, de hoofdstad van KwaZulu, waar de regering van Inkatha-leider Mangosuthu Buthelezi zetelt. De koning, die grote invloed heeft onder de 8,5 miljoen Zoeloes, heeft zich vereenzelvigd met Inkatha. Hij dreigde enkele weken geleden met afscheiding van het gebied KwaZulu/Natal van Zuid-Afrika, omdat het voortbestaan van zijn koninkrijk in de nieuwe grondwet onvoldoende zou zijn gegarandeerd.

Buthelezi riep deze week Zoeloes op naar Ulundi te trekken om bij de bijeenkomst tussen de koning en Mandela aanwezig te zijn. Daarop vreesde het ANC voor de veiligheid van Mandela. Het ANC zegt duidelijke aanwijzingen te hebben dat een aanslag op het leven van zijn leider was beraamd. Bovendien wilde Mandela geen openbare bijeenkomst, maar een gesprek achter gesloten deuren met de koning. Pogingen om het gesprek te verplaatsen naar Durban mislukten.

De spanning in KwaZulu/Natal tussen aanhangers van het ANC en Inkatha loopt snel op, nu Buthelezi heeft besloten niet deel te nemen aan de verkiezingen van eind april. Hij waarschuwde gisteren dat pogingen om hem ten val te brengen, zoals vorige week gebeurde met president Mangope van het thuisland Bophuthatswana, zullen leiden tot “een vrijheidsstrijd” die zijn gelijke niet kent in Afrika. President De Klerk verklaarde gisteren dat hij aan Buthelezi een nieuw voorstel heeft voorgelegd, dat Inkatha's deelneming aan de verkiezingen alsnog mogelijk zou maken. De Klerk wilde niet ingaan op details, maar zei dat het mogelijk was tot een schikking tussen alle partijen te komen voor de verkiezingen. Het akkoord zou dan na de verkiezingen moeten worden ingevoerd.