De wereld volgens Bolkestein

Het moet in 1984 zijn geweest dat ik werd uitgenodigd voor een diner bij Bolkestein thuis. Bolkestein woonde toen nog in een Haags patriciërshuis met houten lambrizeringen. Onze jassen werden keurig aangenomen door de dochters van Bolkestein, die gekleed waren in een stemmig zwart. Later zouden zij in de fraaie eetkamer de soep en de andere gerechten opdienen.

Verder bestond het gezelschap uitsluitend uit mannen, naar ik meen zo'n twaalf in getal, die zonder uitzondering professor waren of anderszins hooggeleerd. Ik geef toe dat ik in dit opzicht nogal uit de toon viel, maar goed, ik kan - om Wim Schippers te citeren - weer andere dingen.

Het diner was bedoeld als een soort lobby om Frits Staal weer naar Nederland te krijgen. Staal moest hoogleraar in Leiden worden. Het waren dan ook voornamelijk indologen, sinologen en taalkundigen, die daar aan tafel zaten. Bolkestein hield een korte welkomsttoespraak, die ik het best kan omschrijven met het woord 'correct'. Van de conversatie herinner ik mij dat zij uiterst beschaafd was, zo beschaafd dat je weleens hoopte dat één der disgenoten plotseling zou opstaan om de geneugten van het pedofiele geslachtsverkeer te bezingen, maar dat gebeurde natuurlijk niet.

Wel werd de academische reorganisatie besproken zonder dat er een onvertogen woord viel. Daarna kwam het gesprek op verre volkeren, waar andere zeden en gewoonten heersen. Die zijn soms vreemd, maar iedereen was het er wel over eens dat een kruisbestuiving van culturen ook ons land ten goede kwam. Als iemand zoiets had gezegd als Europa alleen voor de Europeanen, of grenzen dicht voor uitheemse vluchtelingen, dan zou er ongetwijfeld een pijnlijke stilte zijn gevallen. Mogelijk zouden enkele aanwezigen zijn opgestapt, omdat zij verschoond wensten te blijven van zoveel Eurocentrisme.

Na het diner werd in de rookkamer - het kan ook de bibliotheek zijn geweest - koffie geserveerd met een glaasje Chinese jenever. We keuvelden nog wat na en om half twaalf werden wij door de dochters van Bolkestein weer keurig in onze jassen geholpen. Het was een saaie avond geweest, maar saai op hoog niveau. In de auto, op weg naar huis, vroeg ik mij af in hoeverre de VVD nu voor mij salonfähig was geworden.

In Het Parool schreef Karel van het Reve onlangs dat hij nog nooit op de VVD heeft gestemd, hoewel hij het in bijna alle opzichten met die partij eens is. Van het Reve vermoedt dat zijn stemgedrag nog steeds wordt beïnvloed door een oud proletarisch instinct. Dat herken ik. Als ik Thijs Wöltgens zijn Tiroler Nederlands hoor spreken, dan neem ik mij voor nooit meer op de sociaal-democraten te stemmen. Eén zin van Felix Rottenberg roept bij mij een gevoel op, waarvoor het woord wrevel nog veel te gematigd is. Maar eenmaal in het stemhokje verandert mijn hand in een zalm, die terug wil naar de rivier waar hij geboren is.

Als een ware dokter Strangelove heb ik bij het stemmen weleens mijn eigen hand vastgegrepen, maar de VVD bleef altijd één brug te ver. Gelukkig heeft de VVD zelf tot dusver altijd een reden aangedragen om weer niet op ze te stemmen. Deze keer was het de ferme houding van de VVD om Poncke Prinsen te weren uit Nederland. Het plan van Bolkestein om het aantal asielzoekers drastisch terug te brengen is een tweede reden.

Om welke aantallen gaat het eigenlijk? Als alles tegen zit, komen er dit jaar zo'n 70.000 asielzoekers naar ons land. Wij mogen aannemen dat deze mensen niet allemaal voor hun plezier hierheen komen. Een groot aantal zou eertijds terugkeren als de kust in hun eigen land veilig is. Misschien wil de helft van die oorspronkelijke 70.000 zich metterdaad in Nederland vestigen. Dat is een jaarlijkse aanwas van nog geen kwart procent van de totale Nederlandse bevolking. Is dat percentage zo'n ophef waard?

Een paar jaar geleden is Bolkestein naar Amsterdam verhuisd. Het toeval wilde dat hij een huis vond vlak bij mij om de hoek. Soms sta ik met zijn vrouw bij de Indonesische traiteur. Wij groeten elkaar vriendelijk. Dan bestelt ze sateh en gado gado. Ik stel mij voor dat zij dat doet uit stil protest terwijl haar echtgenoot op verkiezingstoernee is.