DE LUCHTGITAAR

'Rock und roll! Rock und roll!' scandeerde het Duitse studiopubliek met dezelfde hardvochtigheid als waarmee tijdens de Franse Revolutie vrouwen aan de voet van de guillotine tussen het getik van hun breipennen door 'Kop-Er-Af!' riepen. Dit was toch Mitch Ryder, verdammt nochmal, de man met de thermische keel, van hits met The Detroit Wheels als Jenny Take a Ride en Devil With A Blue Dress On: tot helse machines opgevoerde versies van rhythm and blues-classics, die opgenomen leken te zijn tijdens een gedanste gewapende opstand in de montagehallen van de Ford-fabriek. Ze waren naar 'Rockpalast' gekomen om een levende rock 'n roll-legende zijn longen uit zijn lijf te horen schreeuwen en hem als een gekooide tijger rusteloos langs de rand van het podium heen en weer te zien lopen, zodat ze hun vuisten in de lucht konden gooien en 'Yeah!' roepen. 'Yeah! Yeah!', en later, ongeduldig op de grond stampend, 'Zugabe! Zugabe!'. In plaats daarvan stond daar knipperend tegen het licht een vent om de microfoon gedrapeerd, die er uítzag als een suf gebeukte bokser maar krols met zijn stem draaide als een striptease-danseres met haar kont, een ballad te zingen waarvan ze geen woord begrepen maar die aanvoelde als iets doods in het donker. Erger nog, hij stonk, deze song - naar steeg, naar ziekenzalen bij nacht, de gluurhokjes van een peepshow.

The poster said 'France' certain circumstance/ Broken romance/ dirty underpants/ I was dreamin' - started creamin'. Hij zag ze wel open en dicht gaan op de tribune, al die verwende en verbeten vissenmonden die voor aanvang nog hadden gekwijld van bewondering, maar het geluid dat zij produceerden drong niet door tot waar hij stond. Hoe zou het ook? Hij stond daar al niet meer. Hij was, zodra de band was begonnen met het bescheiden aanbrengen van de eerste lagen bedriegelijk luchtige klanken die het suggestief wiegende decor van zijn lied vormden, opgegaan in de rook van zijn herinnering. Een verdwijntruc die hij zich eigen had gemaakt in de tijd dat hij, op gezag van zijn manager, als casino crooner in Las Vegas voor een publiek van middelbare olifanten in zuurstokkleurige kinderkleding songs van Rod McKuen en Jacques Brel had staan zingen. Hij hoefde zijn ogen maar te sluiten en hij was weer even twintig en William Levise Jr alias Billy Lee, de grote bek van Billy Lee & The Rivieras, die in Detroit aan beide kanten van de staat, blank en zwart, voor geen mens opzij hoefde te gaan.

Met de manische energie van The Rivieras, die later The Detroit Wheels werden, kon je zware voorwerpen zonder ze aan te raken over grote afstanden verplaatsen, en Billy Lee, die later de naam Mitch Ryder uit een telefoonboek zou prikken, danste door de zaal met de furieuze arrogantie van een Cassius Clay en mepte om zich heen met de stootkracht van Sonny Liston. Zijn rock 'n roll-vervoering liep over in een voortdurende staat van hormonale razernij die door geen duizend vrouwen of mannen meer tot bedaren was te brengen. Het was simpel: toen hij eenmaal ontdekt had dat hij krijgen kon wie hij hebben wilde, wilde hij ze ook echt allemaal. Gewoon uit gulzigheid, honger naar al dat vlees dat zich als kruiend ijs voor zijn deur bleef ophopen, maar vooral omdat er voor Billy Lee ter wereld geen machtiger gevoel denkbaar was dan het tot gloeiend staal voelen samenballen van de paardenkrachten in zijn onderbuik.

Maar in Vegas was het verkeerd gegaan. Misschien waren het de getailleerde satijnen overhemden met roesjes geweest die zo klef aan zijn huid bleven plakken, of het avond aan avond tegen het gerinkel van ijsblokjes in moeten kwelen van geïmporteerde zeiknummers als What Now My Love, of de voor zijn noordelijke ogen onverdraaglijk strenge aanblik van de ascetische naaktheid van de woestijn van Nevada, of gewoon de bijwerkingen van teveel drank en drugs - maar steeds vaker werd hij 's ochtends in een vreemd hotelbed wakker naast steeds oudere vrouwen die in hem een gigolo en steeds oudere mannen die in hem een schandknaap zagen, en het kon hem niet meer schelen ook. A drunk comes along singing my old songs feeling up my ass/ He must be upperclass, cause he deals me, when he hugs me/ He says,'Don't worry son, you don't have to run. I'll tell you what to do.' Aan deze kant van het hek kon je alleen nog verlossing vinden in het verderf, als de walging je tenminste niet eerst de das omdeed: het gevoel langzaam te verdrinken in een stinkende zee van menselijk afval. Just a piece of meat hanging' in the street/ Lookin' so discrete, rottin' in the heat/ Don't it taste so sweet/ This is real/ This is love/ Does it hurt you?/ It's supposed to.

Langzaam opende hij zijn ogen, ontwaakte hij, met op zijn tong de zoete smaak van het bederf waarover hij zong, uit de door zijn eigen stem bewerkstelligde hypnose waar het Duitse studiopubliek al bijna acht minuten lang tegen aan het vechten was als tegen de omarming van een slang. Meer dan tien jaar waren er verstreken sinds hij op een avond direct van het toneel via de keukens en de vuilnisafvoer van een hotel in Vegas (of was het L.A., dat kon hij zich niet meer herinneren) aan zijn ondergang ontsnapt was. Gotta get away from the USA/ Social debts and dues, blues I could not pay/ Back to free men - virile semen. Een experiment met koortsige funk in Memphis, eeltige hardrock in de groep 'Detroit', een huwelijk met een vrouw die Kimberley heette en vijf jaar lang een anonieme baan van 9 tot 5 in Denver voordat hij tenslotte de oversteek naar Europa waagde, waren de termijnen waarin hij geprobeerd had de hypotheek die op zijn ziel rustte af te lossen.

Nu hij - bijna aan het eind gekomen van dit lied waarin hij het nadir van zijn leven afficheerde en waarbij iedereen die het hoorde altijd direct de neiging kreeg een raam open te zetten - eindelijk ook begon te verstaan wat die verwijtende monden op de tribune hem toeriepen, vroeg hij zich af of het hem ooit zou lukken zijn volledige schuld te voldoen, en, bedacht hij plotseling, of hij dat eigenlijk wel wilde.

Hij keek om steun te vinden even om naar zijn band, maar die leek inmiddels verdwaald te zijn in een droom van eigen makelij en dus sloot hij zijn ogen en begon opnieuw: The poster said 'France' certain circumstance, broken romance / Dirty underpants, I was dreamin'.

    • Roel Bentz van den Berg