Zwartboek: silhouet Amsterdam is rafelig

AMSTERDAM, 17 MAART. Een gebouw heeft recht op een goed dak. Dat vindt de Raad van de Monumentenzorg, die daarom een 'zwartboek' heeft samengesteld over de aantasting van het stedelijk daklandschap in Amsterdam. De raad maakt zich zorgen om de pijpen, kasten, dozen, bouwsels, antennes, schuurtjes, terrassen, hekwerken en “complete bungalows” die overal op daken worden neergezet. “Het dak, ook wel de vijfde gevel genoemd, is van bekroning van het bouwwerk veelal tot sluitpost verworden”, zo luidt de kritiek.

Het ergste zijn volgens de raad de 'dakdozen' waarin de airconditioning van een gebouw is ondergebracht. Maar ook 'dakpijpen' en dakterrassen dragen bij aan “ons rafelige stadssilhouet”. Foto's gedrukt op zwart papier geven voorbeelden: het “achteruitzicht” van de koningin vanuit het Paleis op de Dam op verwarmingspijpen en airconditioninginstallaties; een halsgevel op de Prinsengacht ingemetseld in een rechthoekige opbouw; een grote stenen doos op het dak van de Stopera en een groepje aluminium pijpen op de Nederlandsche Bank.

Vroeger was dat allemaal anders, staat in het voorwoord. Toen staken alleen fraaie schoorstenen uit puntvormige daken. Ventilatie gebeurde nog door het raam open te zetten en de verwarmingsketels stonden beneden, “waar ook de kolen lagen opgeslagen”. De mensen zaten bij mooi weer voor de deur of op het plein. “Nu heeft wat dat betreft de individualisering hier ook zijn intrede gedaan” en wordt ieder stukje platdak “misbruikt” voor tuin of terras.

De Raad van de Monumentenzorg wil met het zwartboek Bouw- en Woningtoezicht aansporen tot actievere controle op de “illegale uitwassen aan de bovenkant van onze stad”. Amsterdam moet weer “een goed en scherp gesneden stadsprofiel” krijgen. En daarvoor moet desnoods het individuele belang wijken, aldus de voorzitter van de raad.