Reality

De column van Louise Fresco lees ik altijd met veel interesse, ook die van 12 maart.

Op één uitspraak wil ik echter kritisch reageren, omdat die ook bij andere schrijvers voorkomt, verhuld of expliciet. Louise Fresco citeert lovend Nabokov: 'A lily is more real to a naturalist than it is to an ordinary person. But it is still more real to a botanist. And a further state of reality is reached with the botanist who is a specialist in lilies'. Het is maar wat je onder 'reality' verstaat. In de uitspraak van Nabokov wordt 'reality' beperkt tot wetenschap.

Voor een scheikundige bestaat een molecuul water uit drie atomen: HO. Maar de beleving van water is totaal anders voor een karavaandrijver in de Sahara, een zeiler en een slachtoffer van een overstromingsramp. Planten zijn biologisch te benaderen. Maar één enkele bloem kan voor de mens een andere 'reality' hebben.

Verder is er de 'reality' van het mensenleven. Liefde, vriendschap, trouw, haat, agressie, egoïsme. Dan vormgeving, bijvoorbeeld in kunst. Tenslotte de 'reality' van geestelijk leven: filosofisch, levensbeschouwelijk en spiritueel.

Deze voorbeelden tonen aan dat er meer 'reality' is dan wetenschappelijk. Wetenschap betekent veel, maar lang niet alles. Gelukkig biedt de NRC ook andere bijlagen.