Levertransplantatie

In zijn artikel over levertransplantatie (NRC Handelsblad, 28 februari) trekt Wim Köhler wat al te snel conclusies zonder rekening te houden met de problematiek van dure voorzieningen voor relatief weinigen. In 1984 deelde de toenmalige minister van volksgezondheid expliciet aan de Ziekenfondsraad mee dat ten aanzien van nieuwe en relatief dure voorzieningen expliciete besluitvorming diende plaats te vinden, om te voorkomen dat deze voorzieningen in het verstrekkingenpakket van de wettelijke ziektekostenverzekering zouden worden opgenomen zonder dat inzicht bestond in kosten en effectiviteit.

De bewering dat de Gezondheidsraad reeds in 1984 een positief advies had uitgebracht is ook te ongenuanceerd. De Gezondheidsraad vond nader onderzoek noodzakelijk omdat er onvoldoende duidelijkheid was over indicatiestelling, maatstaf voor selectie van patiënten, de fase van de ziekte waarin een patiënt het best kan worden getransplanteerd, de kwaliteit van leven na de transplantatie en de kosten-effectiviteitsverhouding.

De Ziekenfondsraad stelde subsidie ter beschikking voor het verrichten van transplantaties gedurende het onderzoek. De subsidie was gebaseerd op het aantal door het Academisch Ziekenhuis Groningen begrote transplantaties. Deze begroting is wat betreft het aantal transplantaties ieder jaar door de Ziekenfondsraad gehonoreerd. Er werden er zelfs meer begroot dan er uiteindelijk werden uitgevoerd. De Ziekenfondsraad heeft derhalve geen enkel aandeel gehad in het mogelijkerwijs overlijden van patiënten door het aantal transplantaties te beperken. Een reden voor het beperkte aantal transplantaties in Groningen kan zijn gelegen in het feit dat specialisten over dit soort aangelegenheden verschillend oordelen.

Op grond van het onderzoeksrapport in 1988 besloot de Ziekenfondsraad nog nader onderzoek te laten verrichten naar op dat moment nog onduidelijke zaken als de kwaliteit van leven, de overlevingstermijn, het optimale tijdstip van transplantatie en de effecten van levertransplantatie bij aangeboren afsluiting van de galgangen. Mede op basis van de resultaten van dit vervolgonderzoek heeft de Ziekenfondsraad in 1992 geadviseerd levertransplantatie in het verstrekkingenpakket op te nemen, hetgeen per 1 maart 1994 is gerealiseerd. Het is te gemakkelijk om te beweren dat de Ziekenfondsraad ook vier jaar eerder tot zijn advies had kunnen komen. De Raad heeft mede tot taak bij te dragen aan de kostenbeheersing. Dit kan slechts door op basis van adequate gegevens te beslissen en prioriteiten af te wegen.

    • J.B. van der Steur