Crisis rondom 'Stasi-connectie' Stolpe

BONN, 16 MAART. In de Oostduitse deelstaat Brandenburg, waar op 11 september regionale verkiezingen zijn, is gisteren plotseling een crisisachtige sfeer rondom de bij veel Oostduitsers zeer populaire premier Manfred Stolpe (SPD) ontstaan.

De coalitiefractie van Bündnis '90 noemt de premier “een leugenaar” omdat volgens haar vaststaat dat hij voor een parlementaire onderzoekcommissie opzettelijk niet de waarheid heeft gesproken inzake een onderscheiding die hij 1978 van de toenmalige Oostduitse staatsveiligheidsdienst (Stasi) zou hebben gekregen. Stolpe ontkent dat en eist nu, op straffe van beëindiging van de coalitie, dat de fractieleider van Bündnis '90 in de landdag in Potsdam zijn beschuldiging intrekt en excuses aanbiedt. Zo niet, zei hij gisteren, dan zal hij dinsdag de vertrouwensvraag stellen aan de coalitiefracties van SPD, FDP en Bündnis '90, die een kleine meerderheid in de landdag hebben.

Stolpe, die najaar 1989 lid van de toen net opgerichte Oostduitse SPD werd, was voordien de hoogste jurist in dienst van de Evangelische kerk in de DDR en had als zodanig honderden, nooit door hem ontkende contacten met de Stasi. Al jaren circuleren echter ook geruchten en berichten dat die relatie méér dan formeel was en dat hij met de Stasi als “inofficieel medewerker” onder de schuilnaam Sekretär ook nauwere betrekkingen onderhield.

Uit net opgedoken Stasi-dossiers zou een parlementaire onderzoekcommissie in Brandenburg gebleken zijn dat Stolpe op 21 november 1978 op een vaste geheime ontmoetingsplaats in Berlijn-Köpenick een onderscheiding heeft gekregen uit handen van “zijn” begeleidende Stasi-officier. Deze Stasi-officier, Klaus Rossberg, had zoiets al eerder verklaard, maar Stolpe had diens verklaring steeds onder ede ontkend. Volgens Stolpe was die onderscheiding trouwens niet voor hem persoonlijk maar “via hem” voor de Evangelische kerk gedacht en bovendien niet door de Stasi maar door de toenmalige, inmiddels overleden, Oostduitse staatssecretaris voor de kerken, Hans Seigewasser, overhandigd.

Fractieleider Günter Nooke van Bündnis '90, een partij die is voortgekomen uit Oostduitse burger-initiatiefgroepen die juist de Stasi verafschuwden, bleef er gisteren bij dat Stolpe onaanvaardbaar is als premier en dat Bündnis '90 niet kan worden verweten dat zij “iemand die liegt een leugenaar noemt”. Hij is ervan overtuigd dat de deze week in Der Spiegel gepubliceerde nadere Stasi-documenten authentiek en betrouwbaar zijn, al moeten die nog officieel worden onderzocht.