VVD nuanceert plan asielzoekers

PAG.3: 'BESTAAND BELEID'; PAG.9: HOOFDARTIKEL

DEN HAAG, 15 MAART. Geconfronteerd met de reacties die hij met zijn voorstel voor een wijziging van het Nederlandse asielbeleid heeft opgeroepen, zijn VVD-leider Bolkestein en diens partij gisteren begonnen aan een nuancering van zijn standpunt. Bolkestein spreekt nu nog wel over “opvang in eigen regio”, maar hij legt minder nadruk op het onderscheid tussen Europeanen en niet-Europeanen dat voor veel partijen gisteren de steen des aanstoots was. “De VVD sluit de deur niet voor de mensen in nood die elders geen opvang hebben”, zegt het Tweede-Kamerlid voor de VVD K.J. Wiebenga. Bolkestein heeft vanochtend zijn fractie uitgelegd dat hij alle nuances scherp ziet; de VVD-fractie zegt “unaniem” achter hem te staan.

Het zes-puntenplan om de toestroom van asielzoekers beheersbaar te maken is voor een groot deel al staand regeringsbeleid. Maar de nieuwe verpakking van Bolkestein geeft het in verkiezingstijd een politieke dynamiek. “Ik heb veel liever dat kiezers op de VVD stemmen dan op de Centrumdemocraten”, zegt de vice-fractievoorzitter van D66, G.J. Wolffensperger. D66 en PvdA blijven de VVD-leider beschuldigen van “een goedkope verkiezingsstunt”. Maar het CDA is na eerste afwijzing bezig op te schuiven in de richting van de VVD. Het onderscheid tussen Europeanen en niet-Europeanen wijst het CDA van de hand maar 'opvang in eigen regio' steunt de fractie voluit. “Wij willen meer vaart zetten achter een scherper asielbeleid”, zegt Kamerlid J. de Hoop Scheffer (CDA). Hij wil dat de Tweede Kamer het wetsvoorstel over veilige landen van herkomst nog voor de verkiezingen behandelt. “PvdA en D66 zeggen wel dat er een levensgroot probleem is met het aantal asielzoekers, maar ze zeggen niet hoe het moet worden opgelost.”

De asielzoekers staan met de opmerkingen van Bolkestein in het centrum van de verkiezingscampagne. Bolkestein had in zijn eigen gelederen de fractiegenoten H. Dijkstal (vice-fractievoorzitter) en K.J. Wiebenga (fractiewoordvoerder) verrast met het moment waarop hij zijn zes-puntenplan lanceerde. Zondagavond, voor de televisie, werd het duo “overvallen' door de presentatie en vooral de “toonzetting”. Volgens Dijkstal werd er in de fractie wel nagedacht over het probleem en kwam Bolkestein “een beetje vlug met zijn conclusies”. De presentatie overviel hen, maar met de strekking kunnen ze het vinden. “Opvang in eigen regio moet inderdaad voorop staan”, zo vindt Wiebenga.

Pag.3: CDA: plan wekt indruk van Europa voor blanken

Ook G. de Vries, de VVD-voorman bij de Euroverkiezingen, vindt het vluchtelingenverdrag essentieel. “Als de VVD het verdrag zou opzeggen, zou ik me beraden op mijn positie.”

Bolkestein bond gisteren ook in nadat zijn onderscheid tussen de Europese en niet-Europese asielzoekers de indruk had gevestigd alsof hij een Europa slegs vir blankes wilde. In een tijd met opkomend extreem-rechts in Nederland en ook raciale spanningen in Europa viel die opmerking verkeerd. “Opvang in de eigen regio moet voorop staan en daarbij moeten we financieel helpen”, zo zei hij. “De consequentie daarvan is dat wij voor het voormalige Joegoslavië de eerst verantwoordelijke zijn”. Als 'ontsnappingsclausule' voor zijn eigen stelling zei hij dat asielzoekers van buiten Europa naar Nederland kunnen komen als ze worden gestuurd door de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN. “Ze zijn welkom als er elders geen plek is.” De VVD-leider sluit zo aan bij een eerder plan van het Kamerlid M. Leerling (RPF) die vindt dat asielzoekers zich eerst bij een regionaal VN-kantoor melden en vervolgens worden doorverwezen. Het CDA hekelt vooral het onderscheid tussen Europeanen en niet-Europanen. “Dit wekt de indruk dat Bolkestein een Europa voor de blanken wil”, zei CDA-lijsttrekker Brinkman gisteravond in Scherpenzeel. “Het kan niet zo zijn dat wij zeggen: u bent weliswaar vervolgd in Afrika, maar u moet daar toch maar blijven”, aldus Brinkman. De Hoop Scheffer noemt het onderscheid een illusie. “Er komen ook asielzoekers uit zichzelf, zonder toestemming van de Hoge Commissarris voor de Vluchtelingen van de VN”, zegt hij. En PvdA-staatssecretaris Kosto vindt het grootste deel van het zes-puntenplan “oud nieuws” maar wijst het onderscheid af. “Ik luister naar elk gefundeerd vluchtverhaal, ongeacht de herkomst van de persoon.”

Het CDA vindt dat de VVD soms op de muziek vooruit loopt maar dat PvdA en D66 voortdurend aan de noodrem hangt. “D66 zegt vooral hoe het niet moet en bij asielkwesties heb ik te maken met een PvdA die verschillende gezichten heeft: van Pronk, Van Traa, Kosto en Kok”, zegt De Hoop Scheffer. Hij wijst daarbij op verschillende uitspraken van PvdA-politici over het asielbeleid. Zo stemde het Kamerlid M. Van Traa (PvdA) tegen het Verdrag van Schengen over een vrij personenverkeer tussen een aantal Europese staten (de meerderheid van zijn eigen fractie was overigens voor) wegens de asielbepalingen. Dit verdrag werd door PvdA-staatssecretaris Dankert verdedigd. Na veel bezwaren ging Van Traa wél akkoord met de nieuwe, aangescherpte, vreemdelingenwet, waar D66 weer tegen stemde. “PvdA en D66 weten niet wat ze willen”, concludeert De Hoop Scheffer maar Wolffensperger wijst de kritiek van de hand. “Het CDA probeert altijd het beeld te scheppen dat wij overal tegen zijn”.

    • Derk-Jan Eppink