VN gelaakt na incident Bihac; Bevel tot actie Bosnië vergt nu 'te veel tijd'

PAG.5: SERVIERS BEREID TOT OVERLEG/ RECONSTRUCTIE

SARAJEVO, 15 MAART. De Verenigde Naties hebben gisteren in een reactie op scherpe kritiek van Frankrijk toegegeven dat de procedures bij het opdracht geven tot een luchtaanval boven Bosnië veel tijd in beslag nemen en voor verbetering vatbaar zijn.

De Franse kritiek, zondag al tijdens een kort bezoek aan Bihac onder woorden gebracht door premier Balladur en gisteren herhaald door zijn minister van buitenlandse zaken Juppé, heeft betrekking op een incident op zaterdagavond. Toen werden Franse VN-troepen in de moslim-enclave Bihac beschoten door Bosnische Serviërs. Zij vroegen om NAVO-luchtaanvallen op de stellingen van de Serviërs, een verzoek waarop pas na drie uur positief werd gereageerd. Toen hadden de Serviërs hun beschietingen gestaakt en hun artillerie teruggetrokken.

Frankrijk tilt zwaar aan het incident. Minister Juppé gisteren: “Ik heb niet de indruk dat de verantwoordelijken op de grond - diegenen die de secretaris-generaal van de VN vertegenwoordigen - vastbesloten genoeg zijn om geweld te gebruiken wanneer dat noodzakelijk is”. Volgens Juppé duurt het te lang voor een verzoek om luchtacties wordt omgezet in een daadwerkelijk bevel. Een Franse militaire woordvoerder zei in Parijs dat het beslissingsproces niet langer dan twee uur in beslag mag nemen.

Joe Sills, de woordvoerder van de secretaris-generaal van de VN, wees de Franse kritiek van de hand, maar gaf toe dat militaire deskundigen moeten analyseren wat er zaterdag is misgegaan. “De respons kwam niet snel, en ik denk dat we daarnaar moeten kijken”, aldus Sills. Hij vond echter niet dat er kan worden gesproken van een gebrek aan vastbeslotenheid. “Het huidige [beslissings]-mechanisme is vastgesteld en goedgekeurd door de secretaris-generaal van de VN. Hij gaat ervan uit dat zijn vertegenwoordiger in Bosnië een rol moet spelen. Gaat dat veranderen? Ik kan dat niet zeggen. Het huidige gevoel is dat de speciale afgezant die rol moet spelen.”

De Amerikaanse minister van defensie, Perry, sprak zich gisteren uit voor een sneller besluitvormingsproces als het om luchtaanvallen in Bosnië gaat. Dat er drie uur verstrijkt tussen de aanval van de Serviërs en het bevel tot ingrijpen is “niet verenigbaar” met een effectief systeem van luchtbescherming, aldus Perry. NAVO-vliegtuigen waren niet alleen in de buurt van Bihac toen de Serviërs de Fransen aanvielen, ze hebben die aanval zelfs waargenomen en bleven nog drie uur in de buurt. “Het proces is omslachtig. Het duurt lang, en dat is onvermijdelijk, in dit geval drie uur. Maar ik denk dat het passend is en dat er bij een eerste gebruik van luchtsteun een gecompliceerd proces aan te pas moet komen om te zorgen dat we niet overreageren”, aldus Perry. (Reuter, AFP, AP)