Slag om zakcomputer in de VS

NEW YORK, 15 MAART. “Het is krankzinnig om 700 dollar uit te geven voor een apparaatje dat net zoveel kan als 30 dollar aan kantoorbenodigdheden.” Dat zegt Kim Brown van Dataquest over zakcomputers, zogenaamde PDA's (personal digital assistents), handpalm-pc's of personal communicators. “En ze vreten batterijen.”

De zakcomputers of PDA's van onder meer Apple, AT&T, Casio en Sharp kunnen handschrift lezen, faxen zenden via een elektronisch oog en per kabel informatie doorgeven aan een computer. AT&T biedt desgewenst een combinatie met draadloze telefoon. Hoewel kenners ze een veelbelovende toekomst voorspellen, staan PDA's echter qua techniek nog in de kinderschoenen en zijn ze varierend van 700 tot 2.400 dollar behoorlijk aan de prijs.

De zakcomputers leken eind vorig jaar een hoge vlucht te nemen toen Apple in augustus 1993 met zijn Newton MessagePad op de markt kwam. Met veel rumoer had de voormalige Apple-topman John Sculley al maanden aangekondigd dat het computerbedrijf met een wonderapparaat kwam dat handschrift kon lezen en draadloos boodschappen versturen. De Newton stelde echter teleur en Sculleys opvolger Spindler gaf toe dat Apple twee jaar te vroeg met het apparaat was gekomen.

De publiciteit die Sculley aan de Newton gaf was wel de aanzet tot de versnelling van initiatieven bij de concurrentie. Niet alleen bleken AT&T en ook Casio bijna gelijktijdig met Apple een zakcomputer op de markt te brengen, ook talloze concurrenten zitten hen op de hielen. Tandy heeft de Casio-technologie in licentie, Sharp die van Newton en Toshiba heeft een apparaatje in ontwikkeling dat gebaseerd is op Newton-technologie. Verder zijn Canon, Compaq, Sony en Matsushita/ Panasonic hard bezig om ook zo gauw mogelijk PDA's op de markt te brengen.

Hewlett Packard heeft zijn handpalm-pc en deze week introduceerde Motorola de Envoy, een zakcomputer met draadloze telefoon. Het apparaat wordt geprezen om zijn communicatiemogelijkheden en software van General Magic. De Envoy heeft geen software om handschrift te lezen, omdat die volgens Motorola nog niet voldoende ontwikkeld is.

Volgens Dataquest-analist Brown zijn tot nu toe, vooral in de VS, enkele honderdduizenden zakcomputers verkocht. “Die schatting is aan de optimistische kant en onder voorbehoud”, zegt Brown, die ervan overtuigd is dat de zakcomputer het apparaat van de toekomst is. “Vergelijk het met de pc, die eenvoudig niet meer weg te denken is. Zo zal het ook gaan met de PDA.”

Brown beschouwt de EO 440 van AT&T niet als een echte PDA. “Het is meer een klein model notebook dan een PDA”, zegt Brown, die ook vindt dat het apparaat met zijn aanvangsprijs van 2.400 dollar altijd veel te duur is geweest. Brown zegt dat de PDA op de volgende criteria moet worden beoordeeld: formaat en bedieningsgemak, aansluiting op een draadloos netwerk, toegang tot data-services en softwaremogelijkheden. Het zijn dus duidelijk niet allemaal eigenschappen die fabrikanten zelf in het laboratorium kunnen ontwikkelen, de markt moet de gunstige voorwaarden scheppen.

Het echte succes van PDA's hangt af de ontwikkeling van draadloze netwerken. Op dit moment concurreren de beheerders van netwerken nog met elkaar, wat het niet aantrekkelijk maakt voor fabrikanten om dure zakcomputers met draadloze telefoon te ontwikkelen. Volgens Brown wordt 1996 in de Verenigde Saten echter hèt jaar van de draadloze doorbraak en de twee jaren erna zullen de PDA's op de massamarkt doorbreken. De prijs die de consument zal willen betalen, schat hij op 700 dollar, “maar felle concurrentie tussen bedrijven kan die prijs nog enorm beïnvloeden.”

Vorige week kwam Apple's opgevoerde, aangepaste Newton uit, de MessagePad 110, projectnaam Lindy. Apple heeft van de eerste MessagePad naar eigen zeggen in de eerste vierenhalve maand 80.000 apparaatjes verkocht. Dat is volgens het bedrijf beter dan de audio-cd of de draagbare telefoon in dezelfde periode na zijn introductie. Apple zegt goed naar zijn critici en klanten te hebben geluisterd en de nodige verbeteringen te hebben aangebracht. “Zes maanden marktervaring leert ons meer dan zes jaar lab-ontwikkeling”, aldus Ken Ward van Apple onlangs tijdens een demonstratie van de MessagePad 110 voor de pers. De nieuwe Newton is de erkenning van zijn eigen gebreken. Apple heeft de eerste versie met veel te veel tam-tam te vroeg uitgebracht. Toch geeft Apple blijk van blijvend vertrouwen. “Er is veel nadruk gelegd op handschriftherkenning maar de Newton kan veel meer”, aldus Ward, die de erbarmelijke handschriftherkenning van de eerste Newton verdedigt met de opmerking: “Wie typt maakt toch ook tikfouten!”

De nieuwe MessagePad is iets ranker en langer omdat het apparaat ruimte nodig had voor een extra batterijruimte. De werkingsduur is nu twee keer zo lang. Er zit nu ook een deksel op omdat sommige klanten het niet prettig vonden om een onbedekt schermpje gewoon in hun jaszak te steken. De handschriftherkenning is aanzienlijk verbeterd en er is een persoonlijke woordenlijst in het geheugen opgenomen. De Lindy leert van zijn gebruiker en biedt daardoor steeds meer gemak. Een voor Duitsland ontwikkelde Newton herkent Duits handschrift.

De prijs van de nieuwe MessagePad 110 is honderd dollar lager en staat nu op 599 dollar. De eerste klanten worden voor hun trouw beloond en kunnen voor 99 dollar hun Newton opwaarderen. Ondanks Apple's enthousiasme over de verbeteringen zegt analist Brown over de nieuwe Lindy: “Het apparaat is een beetje beter, maar niet veel.” PDA's hebben nog een lange weg te gaan.

    • Lucas Ligtenberg