Peptalk Clinton brengt G7 niet tot enthousiasme

DETROIT, 15 MAART. De oproep van president Clinton gisteren in Detroit aan Europa en Japan om de economie te stimuleren is met gemengde reacties ontvangen. Tijdens een toespraak voor een conferentie over werkgelegenheid van de Groep van Zeven grootste rijke landen zei Clinton dat “de Verenigde Staten moeten doorgaan met het terugbrengen van het overheidstekort, dat Japan de binnenlandse vraag moet vergroten en dat Europa moet blijven werken aan lagere rentes, zodat deze drie dingen samen een nieuwe ronde van wereldwijde groei kunnen beginnen”.

Een vertegenwoordiger van de Japanse delegatie zei dat Japan al bezig was met het stimuleren van de eigen economie. De Duitse minister van financiën Theo Waigel zei dat Clinton niet te hard kon hameren op stimulering omdat “hij zelf ook erg trots is op de reductie van het begrotingstekort in eigen land”. Waigel zag dan ook geen tekenen dat er bij deze ongebruikelijke conferentie van met elkaar filosoferende ministers van financiën en ministers van arbeid een “groot wereldwijd Keynesiaans stimuleringsprogramma zal komen”.

Tijdens een interview met de Detroit Free Press wekte Clinton de indruk dat hij in Detroit een eigen plan voor werkgelegenheidsgroei zou uittesten, zodat het bij de G7-top in Napels in stemming zou kunnen worden gebracht. Maar voor zover er al sprake is van ambities, zijn die heel bescheiden. Zo zijn er plannen om een meer uniforme werkloosheidsstatistiek in te voeren. Volgens de Amerikaanse minister van arbeid, Robert Reich, is iedereen het erover eens dat er meer getraind en geschoold moet worden en dat er meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt moet zijn. De meningen verschilden over de manier waarop die flexibiliteit van de arbeidsmarkt tot stand zou moeten worden gebracht. De ministers konden er vrijuit over praten zonder te zijn gedwongen tot een gezamenlijke verklaring.

Clinton heeft geen openlijke druk uitgeoefend op zijn Europese gasten om meer te snijden in de sociale programma's, zodat er geld voor investeringen beschikbaar zou komen, zoals hij tijdens een interview met de Detroit Free Press afgelopen zondag had overwogen. Zijn toespraak ging vooral over de resultaten die hij totnogtoe zelf in eigen land heeft behaald en kreeg soms het karakter van een typisch Clintoniaanse town meeting. Mensen uit het gehoor, die speciale scholingsprogramma's hadden doorlopen, mochten opstaan om door Clinton te worden gefeliciteerd. “Al deze mensen zijn gedwongen om te veranderen om het goed te doen in de wereldeconomie”, zei Clinton.

Zijn verkiezingsthema van vroeger van de dalende inkomens van de middenklasse kwam ook uitgebreid aan de orde. De aanwezige Amerikaanse ministers waren excited. De minister van handel, Ron Brown, was exhilirated over de bespreking over technologie. Vice-president Albert Gore noemde gesprekken zelfs “het belangrijkste keerpunt van de na-Koude-Oorlogse dialoog tussen de geïndustrialiseerde landen”.

De vertegenwoordigers van de zes gastlanden waren gisteren minder eufoor. De Duitse minister van arbeid, Norbert Blüm, waarschuwde tegen “vuurwerkpolitiek. Het verlicht heel veel maar het is heel snel voorbij”. De Duitsers zijn sterk defensief. Tijdens de Amerikaanse verkiezingscampagne in 1992 werden ze geroemd over hun veelgeprezen leerlingenstelsel en hun scholingssysteem. Nu Amerika bloeit, krijgt Duitsland het imago van een in produktiviteit achtergebleven en sociaal verwend land, waar de industrie stagneert. De werkloosheidscijfers die de Duitse delegatie presenteert slaan alleen op voormalig West-Duitsland. Het economisch geplaagde Oost-Duitsland wordt er niet bij geteld.

De Amerikaanse media geven veel aandacht aan de conferentie. Voor kranten en de televisie worden Amerikanen met drie of vier banen geïnterviewd, die de touwtjes nauwelijks aan elkaar kunnen knopen. Vooral Detroit dient als voorbeeld voor een herboren Amerikaanse auto-industrie. Toch zijn de tijden van vroeger niet teruggekomen. Het aantal in de auto-industrie werkzame werknemers is een fractie van wat het in de hoogtijdagen was. Vandaar dat degenen die een baan hebben, liever langere uren willen draaien.