Besprekingen tussen PLO en Israel in Tunis mislukt

TEL AVIV, 15 MAART. De poging om vóór het vertrek van de Israelische premier Yitzhak Rabin naar Washington, vandaag, het onderbroken vredesoverleg tussen Israel en de PLO weer op gang te brengen is gisteren in Tunis mislukt.

De besprekingen tussen Israel en de PLO liepen vast op de Palestijnse eis betreffende de veiligheid van de Palestijnen in de bezette gebieden. Uri Savir, de directeur-generaal van het Israelische ministerie van buitenlandse zaken, wees een aantal eisen van de PLO af, zoals het reeds nu aansnijden van de kwestie van de nederzettingen, het voorkomen dat kolonisten met wapens uit de nederzettingen vertrekken en de ontmanteling van nederzettingen waar zich extremisten ophouden. Jeruzalem verwerpt ook de Palestijnse eis om onmiddellijk tienduizend Palestijnse gevangenen vrij te laten. Israel blijft er bij dat de partijen zich dienen te houden aan de akkoorden van Oslo en Kairo inzake het opzetten van de Palestijnse bestuursautonomie in fasen.

Premier Rabin hoopte dat tijdens zijn besprekingen in Washington met president Bill Clinton de kwestie van hervatting van het overleg met de PLO niet hoog op de agenda zou komen en het accent meer zou komen te liggen op de verschillende aspecten van het eveneens onderbroken vredesoverleg tussen Israel en Syrië.

In Jeruzalem bestaat de indruk dat PLO-leider Yasser Arafat, afgezien van sterker wordende Palestijnse oppositie, op tijdwinst speelt om de VS en Rusland te winnen voor een resolutie in de Veiligheidsraad waarin de voornaamste Palestijnse eisen voor hervatting van het vredesoverleg zijn vervat.

De Israelische minister van buitenlandse zaken, Shimon Peres, heeft vanmorgen in een radiovraaggesprek de PLO gewaarschuwd dat verder ophouden van de onderhandelingen de geplande uitvoering van het opzetten van de beperkte Palestijnse bestuursautonomie in Gaza en het Jericho-district op losse schroeven zet. In dit verband herinnerde Peres er aan dat VN-resoluties over de uiteengevallen Joegoslavische republiek ook geen effect hebben gehad.

Het mislukken van de besprekingen in Tunis is voor de Israelische regering een bittere pil, die enigszins wordt verguld door het feit dat de Shas-partij (6 zetels) gisteravond in de regeringscoalitie terugkeerde. Een verbod op de invoer van niet-kosher vlees en de belofte dat er over de verdeling van Jeruzalem en de stichting van een Palestijnse staat niet zal worden onderhandeld waren voor de spirituele leider van Shas, rabbijn Ovadia Yosef, voldoende om zijn fiat aan het hernieuwde coalitie-akkoord met de socialisten te geven.

Intussen is de in korte tijd verdubbelde Israelische troepenmacht in de bezette gebieden in verband met mogelijke Palestijnse wraakakties voor het bloedbad in de moskee in Hebron in staat van opperste paraatheid gebracht. De Israelische autoriteiten zijn bang dat een bloedige Palestijnse tegenzet tegen Israeliërs in de bezette gebieden of in Israel zelf een oncontroleerbare reactie van joodse kolonisten zal uitlokken. Volgens dat sombere scenario is hervatting van het vredesoverleg met de Palestijnen dan voor lange tijd van de baan en moet worden gerekend op verdere versterking van de islamitisch-fundamentalistische Hamas-beweging.

Na het buiten de wet stellen van de twee extremistische joodse organisaties Kach en Kahane Chai in verband met het incident in Hebron heeft de politie ook enkele nationalistische personen voor ondervraging aangehouden. Rabbijn Moshe Levinger uit de nederzetting Kyriat Arba nabij Hebron en een van de stuwende krachten achter Gush Emoniem, het Blok der Getrouwen, is gisteren verhoord naar aanleiding van een reeds klachten over geweld tegen Palestijnen.

    • Salomon Bouman