Rabin laat Kach zijn tanden zien

TEL AVIV, 14 MAART. Het buiten de wet stellen van de extremistische joodse bewegingen Kach en Kahane Chai (Kahane leeft) heeft een precedent in het prille begin van de staat Israel in 1948. Toen werd de Lehi-beweging van de toekomstige Likud-premier Yitzhak Shamir eveneens als een terroristische organisatie buiten de wet gesteld en ontmanteld. Deze maatregel werd door David Ben Gurion doorgedrukt nadat Lehi-terroristen de Zweedse VN-bemiddelaar graaf Folke Bernadotte hadden vermoord en Lehi voor deze daad de verantwoordelijkheid op zich had genomen.

Onder geheel andere historische omstandigheden ageerden Lehi, Kach en Kahane Chai onder dezelfde noemer: zij verzetten zich tegen de deling van Erets-Israel, het Land van Israel. Maar terwijl bij de Lehi-beweging nationalistische motieven op de voorgrond stonden, zijn Kach en Kahane Chai in de ban van Messiaanse mystiek. Om het Land van Israel voor het joodse volk te redden voerde dr Baruch Goldstein van Kach op 25 februari zijn weloverwogen moordpartij in de moskee in Hebron uit die het vredesproces in de gevarenzone heeft gebracht.

Voor de regering-Rabin is dit de druppel geweest die de emmer van het oneindig lijkende geduld met de geesteskinderen van rabbijn Meir Kahane, de stichter van Kach, heeft doen overlopen. Rabin heeft nooit uitgeblonken in het nemen van maatregelen tegen joodse nationalisten in de bezette gebieden. Als premier boog hij in 1976 in Sebastia op de Westelijke Jordaanoever het hoofd voor de Gush-Emoniem-beweging, toen die daar een illegale nederzetting stichtte. Nu echter heeft hij in verband met de weerslag op het vredesproces van de moord in de moskee in Hebron zijn emotionele aarzelingen tegen het optreden tegen extreme joodse organisaties overwonnen.

Rabin heeft met steun van al zijn ministers gisteren zijn tanden aan Kach en Kahane Chai laten zien om in de eerste plaats PLO-leider Yasser Arafat argumenten in handen te spelen de draad van het vredesoverleg weer op te nemen. Of dit voldoende voor Yasser Arafat is om zijn woedende en rouwende Palestijnse achterban in de bezette gebieden ervan te overtuigen dat de onderhandelingen met Israel over het opzetten van Palestijns zelfbestuur in de Gazastrook en het district Jericho moeten worden voortgezet, is nog twijfelachtig. Palestijnse leiders in de bezette gebieden bestempelden gisteren weliswaar de maatregelen tegen Kach en Kahane Chai als positief maar eisten gelijktijdig de ontmanteling van de joodse aanwezigheid de oude joodse buurt in het hart van Hebron. Rabin heeft de vierhonderd joden die zich daar onder militaire bescherming hebben gevestigd weliswaar als “een tijdbom” omschreven maar hij deinst er voornamelijk om binnenlandse politieke redenen nog voor terug die bom nu al te ontmantelen.

Het schokeffect van de moord in de moskee in Hebron heeft hem in de gelegenheid gesteld met de meest extremistische en gevaarlijke joodse extremisten, nu terroristen genoemd, af te rekenen. Op constitutionele bedenkingen bij de belangrijkste oppositiepartijen na is het buiten de wet stellen van Kach en Kahane Chai in de Israelische politiek betrekkelijk goed gevallen. Uiteraard zal het daadwerkelijk optreden tegen leden van beide organisaties het bewijs moeten leveren of het de regering ernst is. Uit reeds uitgevoerde arrestaties en uitgevaardigde arrestatiebevelen tegen enkele kopstukken van Kach valt op te maken dat de regering-Rabin vastbesloten is de meeste extremistische joodse terreur de kop in te drukken.

Dat dit politieke drama zich in Israel afspeelt voordat de Palestijnse bestuursautonomie op poten staat kan gevolgen hebben voor de afwikkeling van het vredesproces met de Palestijnen. Als na de overgangsperiode van de Palestijnse bestuursautonomie de kwestie van de joodse nederzettingen aan de aan de orde komt heeft de Israelische regering meer bewegingsvrijheid om de kolonisten haar wil op te leggen dan dr Baruch Goldstein had gewild.

Op de lange termijn beschouwd gaat de politieke winst van de moord in Hebron naar de Palestijnen. Met de boodschap dat de “tijd in het nadeel van beide partijen werkt” is een Israelische delegatie vandaag naar Yasser Arafat in Tunis gevlogen. Het is een andere manier van zeggen dat het er Rabin heel veel aangelegen is de PLO-leider te overreden de in Oslo ingeslagen vredesweg voort te zetten en niet het laatste woord te geven aan de terreur.

    • Salomon Bouman