Havekotte senior, fier lid van Club van 20

GOTHENBURG, 14 MAART. Het zijn het afgelopen weekeinde tijdens het wereldkampioenschap schaatsen voor mannen niet alleen jeugdige supporters die de knusse ijsbaan Ruddalen bevolken. Een echtpaar blijkt bij navraag samen zelfs meer dan 160 jaar te vertegenwoordigen. Ze trotseren de wisselende weersomstandigheden of ze in de kracht van hun leven zijn. Zij gehuld in een bontmantel met bijpassende muts. Hij in een lang blauw regenjack met daaronder een groene jagersjas, een Noorse trui en een spijkerblouse. Ze behoren tot de Club van 20 die in 1962 werd opgericht naar aanleiding van de wereldtitel van Henk van der Grift, een jaar eerder op het ijs van Ullevi in hetzelfde Gothenburg. Intussen zijn er van die twintig al elf overleden maar andere krasse knarren namen hun plaats in. Schaatsbondnotabelen uit het verleden, zoals David Meijer, Wim Comello en Quarles van Ufford zorgen nu voor een totaal ledenbestand van 36. Een paar keer per jaar komen ze bij elkaar voor een reünie die ze combineren met een bezoek aan een belangrijk schaatstoernooi.

Maar Jaap Havekotte, de bijna 82-jarige man in het blauwe regenjack, is misschien wel het kleurrijkste lid van de Club van 20. Hij introduceerde in 1948 de eerste schaats-Noren in Nederland. Om een fabriek op te bouwen, die noodzakelijk werd omdat er te weinig deviezen waren om Noren te importeren, moest hij een spaarpot stukslaan met 5400 gulden. Zijn zoon Jaap jr. van 44 leidt nu het bedrijf in Weesp, dat nog steeds Viking heet en meer dan tien miljoen gulden omzet per jaar maakt. De 'jonge' Havekotte ziet de schaatssport als zijn werkterrein. “Niet als zijn hobby. Dat is het verschil met mij. Mijn zoon is gek van parachutespringen en sportvliegen.”

In de jaren vijftig beleefde Viking de grote doorbraak. Dat kwam doordat cracks als Wim van der Voort, Gerard Maarse, Anton Huiskes en Jan Pesman op de Nederlandse Noren gingen rijden. Ballangrud, dat nu in Noorwegen een miljardenomzet heeft met staalproducten maar geen schaatsen meer produceert, kreeg er toen in ons land een geduchte concurrent bij. Maar de grote Nederlandse doorbraak kwam voor Havekotte pas in het Ard-en-Keessie-tijdperk.

Afgelopen weekend reed 90 tot 95 procent van de deelnemers op het WK op de Noren van Viking. Dan gaat het volgens Jaap Havekotte sr. om 'normale' schaatsen van zeshonderd gulden. Terwijl er ook luxe modellen bestaan die twee keer zo duur zijn.

Vervolgens schakelt hij moeiteloos over op een andere passie: vissen op Alaska. Hij toont een foto waarop hij trots een zalm van 1.16 meter overeind houdt. “Twaalf dagen moeten we dan ons zien te redden met tentjes en proviand. Dat gaat goed zolang de beesten ons eten niet opeten.” Inderdaad, daarbij vergeleken is het bijwonen van een schaatswedstrijd in slecht weer een peuleschil.”