Boekenweek-cd

Denkend aan de Dapperstraat. ISBN 90 7433 610 8

Een cd met een ISBN-nummer, dat moet de speciale Boekenweek-produktie Denkend aan de Dapperstraat zijn, waarop zestien groepen en solisten uit de pop- en cabarethoek zingend gedichten van hun keuze ten gehore brengen. In de titel zijn al twee klassieke versregels samengesmolten, waarvan overigens 'Denkend aan Holland' wèl en 'Domweg gelukkig in de Dapperstraat' níet tot deze selectie doordrong.

Poëzie en zang vormen zelden een geslaagde combinatie. De meeste gedichten zijn van nature te compact geschreven om bij eerste beluistering hun geheimen al prijs te geven. Wie een liedtekst schrijft, houdt er - terwille van de begrijpelijkheid - rekening mee dat hij herhalingseffecten moet inbouwen en dat enjambementen eigenlijk uit den boze zijn. Maar de dichter kan op het papier doen wat hij wil, want de lezer bepaalt toch wel zijn eigen tempo.

Ook hier wrikt het af en toe. De tere woorden van Slauerhoff en Hans Andreus zijn onbegrijpelijke klanken geworden, de sidderende rock-stem van Huub van der Lubbe (van popgroep De Dijk) weet weinig raad met de herentaal van J.C. Bloem en de speelse tinteltaal van Lucebert klinkt uit de mond van Hans Dorrestijn als een zwartgallige smeekbede.

Maar gelukkig blijft Achterberg bij Youp van 't Hek nog net intact, terwijl Willem Nijholt op kousevoeten de broosheid van Achterberg benadert en Bram Vermeulen recht doet aan een introvert vers van Remco Campert. Jenny Arean koos een grimmig kindervers van Hendrik de Vries en maakt er, met piano, viool en accordeon, een spannend nummer van. Dreiging zit ook in het door Lenette van Dongen vertolkte vers van Renée van Riessen. En de dichter-zanger Joop Visser bereikt een grappig effect door het titelvers van Marsman te combineren met de parodie die Gerrit Komrij daarop maakte.

De bijzonderste bijdrage is ongetwijfeld de laatste: een afscheidsgedicht van Neeltje Maria Min, met ingehouden wanhoop en bijna zonder begeleiding vertolkt door Adelheid Roosen. Toch blijft de vraag of de poëzie nu werkelijk gebaat is bij zo'n produktie. De gekozen gedichten hebben de betrokken componisten maar zelden geïnspireerd tot een aansprekende melodie. De meeste regels zijn gezet op onopmerkelijke, ietwat gedragen muziek, die niet veel is meer dan een ondersteuning voor de zanger.

De cd, die vanaf woensdag voor ƒ 14,95 in de boekhandel te koop ligt, bevat bovendien een interactief element. Wie over een cd-i-speler beschikt, heeft toegang tot beeldmateriaal over dichters, biografische en bibliografische informatie (ook over de uitvoerenden) en de stem van Willem Jan Otten die de gedichten voorleest. Er zijn zelfs een paar filmfragmenten (met Diana Ozon, Johnny van Doorn en Remco Campert) toegevoegd voor wie over een digitale 'full-motion'-afspeelfaciliteit beschikt. De spotprijs, lager dan die van een niet-interactieve cd single, wijst erop dat de onderneming ook dient als introductie tot de cd-i-mogelijkheden voor een breed publiek.

    • Henk van Gelder